تغذیه

رزماری چیست؟ | خواص درمانی رزماری | عوارض جانبی رزماری

رزماری از زمان یونان باستان به عنوان دارو مورد استفاده قرار میگیرد. این گیاه خواص بسیاری دارد که در این مطلب به همه‌ی این موارد خواهیم پرداخت.

رزماری چیست؟

رزماری بومی منطقه مدیترانه، یکی از رایج ترین گیاهان در ردیف ادویه است. این ادویه از طعم و عطر فوق العاده ای برخوردار است. رزماری از خانواده نعناعیان محسوب میشود، اما آن خاصیت طعم و مزه را ندارد. رزماری طعمی گرم، تلخ و خشن تری دارد که به سوپ، سس، خورش ها، کباب و فست فود طعم خاصی میدهد.

این گیاه حاوی روغنی ضروری است و حائز اهمیت برای بدن است. رزماری به عنوان ادویه‌ای با بالاترین میزان آنتی اکسیدان شناخته شده است و می تواند با قارچ، باکتری و سرطان مبارزه کند.

خصوصیات آنتی اکسیدانی ممکن است به دلایل زیر در انواع رزماری متفاوت باشد:
  • شرایط ژنتیکی و رشد
  • منشأ جغرافیایی
  • شرایط آب و هوایی
  • استخراج
  • کیفیت گیاه
  • تاریخ برداشت
  • محل نگهداری

رزماری را می توان در اشکال زیر یافت:

  • پودر
  • چای
  • عصاره
  • روغن

اشکال مختلف گیاه رزماری میتوانند اثرات مختلفی داشته باشند.

رزماری

رزماری از چه ترکیباتی تشکیل شده است؟

رزماری از طیف گسترده ای از روغن‌ها، مشتقات اسید فنولیک و فنولیک دیترپن ها ساخته شده است.

  • روغن موجود در رزماری دارای خواص آنتی اکسیدانی، ضد میکروبی و اثرات ضد سرطانی است.
  • مشتقات اسید فنولیک:
    • اسید رزماریک: این اسید بیشتر در برگ های این گیاه یافت میشود که از ریه‌ها محافظت و با آلزایمر مبارزه میکند.
    • اسید کارنوزیک: این اسید از مغز محافظت می کند و دارای خواص آنتی اکسیدانی قدرتمندی است.
  • فنولیک دیترپن ها مانند کارنوسول دارای اثرات آنتی اکسیدانی هستند. این ترکیبات از کبد محافظت می کنند و اختلالات شناختی را در بیماران آلزایمری بهبود می بخشند.

19 خاصیت ‌بی‌نظیر رزماری


1. بهبود عملکرد مغز

مطالعه ای که روی 144 داوطلب انجام شد نشان داد، آروماتراپی(رایحه درمانی) به وسیله رزماری باعث تقویت حافظه، بهبود کیفیت حافظه و افزایش هوشیاری میشود.

در آزمایشی دیگر که روی 28 سالمند انجام شد نشان داد، مصرف دوز پایینی(750 میلی گرم) از پودر رزماری باعث بهبود سرعت حافظه میشود.

همچنین آزمایشی دیگر نشان داد که چای رزماری باعث کاهش افسردگی در موش‌ها شده است.

2. رزماری از مغز محافظت می کند

اسید کارنوزیک موجود در رزماری در سلول های عصبی و سایر سلول های محافظ در مغز ایجاد می شود.

این اسید، مغز را تحریک و از نورون ها در برابر استرس اکسیداتیو محافظت می کند.

اسید کارنوزیک از آسیب بافت شریان های مغزی(آسیب ایسکمی / رپرفیوژن) که منجر به لخته شدن خون و تورم مغز میشود، محافظت می کند.

اسید کارنوزیک در برابر استرس اکسیداتیو (که می تواند منجر به آلزایمر و مرگ سلول های مغزی شود) محافظت میکند.

رزماری همچنین از تجمع پلاک بتا آمیلوئید که از عمده دلایل آلزایمر محسوب میشود، جلوگیری می کند.

3. مبارزه با سرطان

مطالعات نشان داده که بعضی از ترکیبات فعال رزماری، رشد سلول های سرطانی را متوقف کرده و سلول های سرطانی تخمدان را میکشند.

اثربخشی رزماری، سرطان های زیر را شامل می شود:
  • لوسمی
  • کولون
  • پانکراس
  • پستان
  • پروستات
  • تخمدان
  • دهانه رحم
  • مثانه
  • کبد
  • ریه

هر دو اسید موجود در رزماری، آمین های هتروسیکلیمی (مولکول هایی سرطانزا در گوشت هایی مانند گوشت گاو، مرغ، گوشت خوک و ماهی) را کاهش میدهند.

تحقیقات نشان داده که اسید کارنوزیک، فعالیت سلول های سرطانی کبد را 2.5% الی 83.05 درصد کاهش میدهد.

4. رزماری از پوست محافظت می کند

در مطالعه‌ای که روی 10 فرد سالم انجام شد نشان داد، عصاره‌ی رزماری پوست را از آسیب اشعه UV خورشید محافظت می کند و اثرات مضر آن را در طول زمان کاهش می دهد.

کاهش اثرات آسیب اشعه UV، به کاهش پیری زودرس و جلوگیری از سرطان کمک می کند.

همچنین روغن رزماری در برابر باکتری هایی که باعث آکنه میشوند از پوست محافظت می کند.

چروک پوست

5. بهبود آسم

مطالعه ای روی 40 بیمار مبتلا به آسم انجام شد، نتایج نشان داد که عصاره‌ی رزماری علائم آسم از جمله موارد زیر را کاهش میدهد:

  • خس‌خس
  • درد قفسه سینه
  • سرفه
  • خلط (مخلوط بزاق و مخاط)

علاوه بر این، عصاره رزماری، تولید سلول های التهابی ناشی از آسم (ائوزینوفیل ها، نوتروفیل ها و سلول های تک هسته ای) را کاهش میدهد.

آسم

6. کاهش چربی بدن

آزمایشاتی که روی موش های آزمایشگاهی انجام شده نشان داده است که مصرف عصاره‌ی رزماری در موش های با رژیم غذایی چرب، روند افزایش وزن را 64 درصد و افزایش چربی را 57 درصد کاهش داده است.

7. رزماری دارای خواص آنتی اکسیدانی

مطالعات بسیاری اثرات آنتی اکسیدانی قدرتمند رزماری را نشان داده‌اند.

عصاره‌ی رزماری در جلوگیری از آسیب اکسیداتیو نسبت به آنتی اکسیدان های شایع از جمله: بوتیل هیدروکسی تولوئن، ترولکس و اسید اسکوربیک موثرتر عمل کرده است.

8. خاصیت ضد میکروبی

عصاره‌ی رزماری به طور کامل رشد باکتری های مختلف(گرم مثبت و گرم منفی) را متوقف می کند. این اثرات در باکتری های گرم مثبت برجسته تر بوده است.

یک مطالعه نشان داد، عصاره‌ی رزماری قادر به مهار 28 گونه از 29 گونه کشف شده باکتری‌ها بوده است.

رزماری همچنین دارای خواص ضد قارچی و ضد ویروس اچ آی وی در غلطت بالا است.

علاوه بر این کارنوزول موجود در رزماری، دارای خواص ضد ویروسی است.

9. خواص ضد التهابی

عصاره‌ی رزماری(در دوز بالا) تولید سلول های التهابی (مانند: IL-1β، COX-1، TNFα و iNOS) را کاهش میدهد.

نیتریک اکسید موجود در رزماری، باعث کاهش التهاب میشود.

10. رزماری از لخته شدن خون جلوگیری میکند

مطالعات نشان میدهد که رزماری دارای اثرات ضد ترومبوتیک(ضد انعقادی) در خون است. لخته شدن خون میتواند جریان خون را محدود کند و باعث بروز حملات قلبی و سکته مغذی شود.

این اثر به دلیل توقف پلاکتها توسط ترکیبات موجود در رزماری رخ میدهد. پلاکتها، مسئول لخته شدن خون هستند.

لخته شدن خون

11. افزایش سلامت دستگاه گوارش

عصاره رزماری:
  • نفخ را از بین میبرد.
  • عفونت کولیت و کولون را کاهش میدهد.
  • ترشح صفرا: این امر احتمال ابتلا به عفونت را کاهش می دهد.
  • افزایش جریان صفراوی.
  • تخلیه ادرار.

رزماری همچنین می تواند به طور بالقوه به مبارزه با بیماری های روده مانند IBS(سندرم روده تحریک‌پذیر) کمک کند.

12. محافظت از کبد

کارنوزول موجود در رزماری از آسیب های کبدی جلوگیری می کند.

مصرف کارنوزول باعث کاهش 69 درصدی مالون دی آلدئید (نشانگر استرس اکسیداتیو در کبد) می شود. همچنین از تخریب و گلیکوژن کبدی ( ذخیره گلیکوژن، بزرگی کبد، کاهش گلوکز خون یا اختلال عملکرد عضو) جلوگیری میکند.

13. محافظت از ریه ها

اسید رزمارینیک (که در این گیاه یافت می شود) مانع از تجمع مایع در ریه ها (آب آوردن ریه و تنگی نفس) میشود.

14. درد را کاهش میدهد

این گیاه در کاهش درد دیسمنوره (قاعدگی دردناک)، درد کولیک کلیه (درد ناشی از انسداد ادرار از کلیه به مثانه) موثر است.

15. رزماری می تواند اسپاسم را کاهش دهد

برگ این گیاه دارای خواص ضد صرعی می باشد. ترکیبات موجود در رزماری علائم اسپاسم عضلانی و اسپاسم قلب را کاهش میدهند.

16. بهبود روحیه

در مطالعه ای بین 144 داوطلب، افرادی که رزماری را استشمام کرده بودند نسبت به افرادی که رایحه اسطوخودوس را استشمام کرده بودند، دارای حالات روحی بهتری بودند.

مطالعات همچنین نشان داده که مصرف رزماری استرس و اضطراب را کاهش میدهد.

17. درمان سرفه

برگ های رزماری به درمان سرفه کمک میکنند و مخاط و بزاق (خلط) را از بین میبرند.

سرفه

18. کمک به رشد مو

مطالعه ای روی 50 بیمار مبتلا به آلوپسی آندروژنیک (ریزش موی دائمی) انجام شد، نتایج نشان داد که روغن رزماری بعد از شش ماه رشد مو را به طور قابل توجهی افزایش داده است.

ریزش مو

19. مبارزه با آرتریت

رزماری با کاهش آسیب اکسیداتیو، از پیشرفت آرتروز روماتوئید در مفاصل و بافت های اطراف جلوگیری میکند.

عوارض جانبی مصرف رزماری


1. مکمل های رزماری می تواند باروری را کاهش دهد

مطالعاتی که روی موش های آزمایشگاهی انجام شده نشان داده است که مصرف این گیاه باعث کاهش میزان تحرک و تراکم اسپرم شده است. همه‌ی این عوامل بر باروری تأثیر منفی دارند.

2. افزایش خارش پوست

در مطالعه ای بین 50 بیمار، استفاده از روغن رزماری برای کمک به رشد مو، باعث افزایش خارش پوستی شد.

3. افزایش سطح قند خون

رزماری می تواند سطح قند خون را افزایش دهد. آزمایشات نشان داده که مصرف این گیاه، میزان گلوکز را در دو ساعت، 55٪ افزایش میدهد.

4. تحریک پوست

استفاده از روغن رزماری در افراد مبتلا به پوست بسیار حساس، ممکن است باعث درماتیت یا قرمزی پوست شود.

هشدارها

زنان باردار نباید در مصرف رزماری افراط کنند، زیرا ممکن است سقط جنین را تحریک کند. توصیه میشود زنان شیرده نیز این گیاه را در حد اعتدال مصرف کنند.

توصیه میشود افراد دیابتی و دارای قند خون بالا، رزماری را در حد اعتدال مصرف کنند زیرا می تواند سطح قند خون را افزایش دهد.

میزان مصرف رزماری

محققان، مصرف دوز عصاره رزماری در مقادیر یک دهم تا صد میکرو گرم در میلی لیتر، در مبارزه با سرطان را موثر میدانند. به طور کلی این گیاه توسط FDA ، بی‌خطر طبقه بندی شده است و در موش های صحرایی، حتی در غلظت های بالا و طولانی مدت، سمیت بسیار کمی داشته است.

توصیه میشود که روزانه 4 الی 6 میلی لیتر عصاره مایع این گیاه و 2 تا 4 گرم از ریشه خشک این گیاه استفاده شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده − هشت =

بستن