بیماری ها

علائم کم خونی چیست؟ + درمان کم خونی

علائم و نشانه های کمبود آهن


کم خونی زمانی رخ می دهد که بدن به اندازه کافی ماده معدنی آهن را در اختیار نداشته باشد. این امر منجر به پایین آمدن بیش از حد گلبول های قرمز خون می شود.

به همین دلیل است که بدن برای تولید هموگلوبین(نوعی پروتئین ضروری در گلبول های قرمز که به اجزای بدن اکسیژن رسانی می کند) نیاز به آهن دارد.

اگر بدن با کمبود هموگلوبین مواجه شود، به بافت ها و عضلات بدن اکسیژن کافی نخواهد رسید و این اعضا نخواهند توانست وظیفه ی خود را به خوبی ایفا کنند.

کم خونی انواعی دارد، کم خونی فقر آهن، شایع ترین نوع کم خونی در سراسر جهان است.

علل شایع کمبود آهن در بدن عبارتند از: مصرف نامناسب و ناکافی آهن به علت رژیم های غذایی ضعیف، بیماری های التهابی روده، افزایش نیاز در دوران بارداری و از دست دادن خون در دوره های ماهانه و یا خونریزی داخلی.

کمبود آهن می تواند نتایج ناخوشایندی را که می تواند بر کیفیت زندگی شما تأثیر بگذارد، به همراه داشته باشد. کاهش سلامت بدن، عدم تمرکز و کاهش کارایی بدن از این جمله هستند.

علائم و نشانه های کمبود آهن بستگی به شدت کم خونی، سرعت رشد آن، سن و وضعیت فعلی بدن دارد.

در برخی موارد، افراد علائم را مشاهده نمی کنند.

در این مطلب قصد داریم 10 نشانه شایع کمبود آهن را برای شما بیان کنیم. با مثبت 1 همراه باشید.

10 نشانه کمبود آهن


1. خستگی غیرمعمول

احساس خستگی، یکی از شایع ترین نشانه های کمبود آهن است که بیش از نیمی از افراد که دچار کمبود آهن هستند به آن دچار می شوند.

بروز احساس خستگی به دلیل عدم وجود هموگلوبین کافی در بدن است.

هنگامی که بدن شما هموگلوبین کافی نداشته باشد، اکسیژن کمتری به بافتها و عضلات می رسد و آنها را از انرژی محروم می کند. علاوه بر این، قلب شما باید بیشتر کار کند تا اکسیژن بیشتری به بافت های بدن برساند که این موضوع باعث خستگی مضاعف شما می شود.

از آنجایی که احساس خستگی، اغلب به عنوان یک نشانه نرمال از زندگی شلوغ و مدرن این روز ها درنظر گرفته می شود، نمی شود تنها به این نشانه اکتفا کرد.

با این حال ، بسیاری از افراد مبتلا به کمبود آهن، داشتن انرژی کم و ضعف، احساس بد خلقی و دشواری تمرکز را تجربه می‌کنند.

خلاصه: خستگی، یکی از شایع ترین نشانه های کمبود آهن است. خستگی به دلیل کاهش گلبول های قرمز خون و کم شدن اکسیژن رسانی به بافت های بدن رخ می دهد.

خواب آلودگی

2. رنگ پریدگی

از علائم شایع کمبود آهن، رنگ پریدگی پوست و تغییر رنگ پشت پلک ها را می توان نام برد.

هموگلوبین موجود در گلبول های قرمز خون، رنگ قرمزی را به خون می دهد، بنابراین با کمبود آهن خون و سطح هموگلبین خون پوست رنگ طبیعی و شفاف خود را از دست می دهد.

رنگ پریدگی پوست در افرادی که مبتلا به کمبود آهن هستند، می تواند در سراسر بدن یا ناحیه هایی مانند چهره، لثه ها، لب ها یا پشت پلک های پایینی و حتی ناخن ها ظاهر شود.

رنگ پریدگی اغلب یکی از اولین چیزهایی است که پزشکان به عنوان نشانه ای از کمبود آهن به آن توجه می کنند. با این حال، این موضوع بایستی با آزمایش خون تایید شود.

اگر به پشت پلک پایینی خود نگاه کنید، لایه داخلی آن باید رنگی مایل به قرمز داشته باشد. اگر رنگ آن صورتی یا زرد باشد، ممکن است نشان این باشد که کمبود آهن دارید.

خلاصه: رنگ پریدگی چهره، پشت پلک پایین یا ناخن ممکن است نشانه ای از کمبود آهن باشد. رنگ پریدگی به علت سطح پایین هموگلوبین خون رخ می دهد.

رنگ پریدگی

3. تنگی نفس

هموگلوبین، گلبول های قرمز شما را قادر می سازد تا اکسیژن را به تمام نقاط بدن حمل کنند.

هنگامی که سطح هموگلوبین بدلیل کمبود آهن پایین می آید، اکسیژن رسانی نیز کاهش می یابد. این به این معنی است که عضلات شما اکسیژن کافی برای انجام فعالیتهای عادی مانند راه رفتن و … را دریافت نخواهند کرد.

در نتیجه، میزان تنفس شما افزایش می یابد، زیرا بدن شما تلاش می کند اکسیژن بیشتری دریافت کند.

به همین دلیل، تنگی نفس رخ می دهد.

تنگی نفس میتواند میتواند بر کارهای روزمره شما مانند: پیاده روی، کار، بالارفتن از پله ها و بسیاری از امور دیگر تاثیر منفی داشته باشد و شما را از انجام این کارها بازدارد.

خلاصه: تنگی نفس از علائم کمبود آهن است. تنگی نفس به دلیل پایین آمدن سطح هموگلبین و کاهش سطح اکسیژن رسانی به عضلات و بافت های بدن رخ می دهد.

تنگی نفس

4. سردرد و سرگیجه

کمبود آهن ممکن است باعث سردرد شود.

سردرد به دلیل کمبود آهن میتواند با سرگیجه نیز همراه باشد.

در کمبود آهن، بدلیل سطح پایین هموگلوبین، اکسیژن کافی به مغز نمی رسد. در نتیجه، فشار به رگ های خونی مغز می تواند موجب سردرد شود.

اگر چه سردرد عللی بسیاری می تواند داشته باشد، ولی سردردهای مکرر و سرگیجه می تواند نشانه ای از کمبود آهن باشد.

خلاصه: سردرد و سرگیجه می تواند نشانه ی کمبود آهن باشد. کمبود هموگلوبین، باعث می شود اکسیژن کافی به مغز نرسد، به رگ های خونی فشار وارد شود و دچار سردرد شوید.

سدرد

5. بالا رفتن ضربان قلب

بالا رفتن ضربان قلب، می تواند یکی دیگر از علائم کم خونی فقر آهن باشد.

هموگلوبین، نوعی پروتئین در گلبول های قرمز است که به انتقال اکسیژن به تمام نقاط بدن کمک می کند.

در کمبود آهن، بدلیل پایین آمدن سطح هموگلبین خون و کمبود اکسیژن در بافت های بدن، قلب سعی بر این دارد تا اکسیژن را به بافت های بدن برساند، پس بایستی پمپاز بیشتری انجام دهد که باعث می شود ضربان قلب به شدت بالا رود و یا حتی نامنظم شود و در شرایط خیلی بحرانی با نارسایی و بزرگ شدن قلب همراه باشد.

معمولا این نشانه زمانی که به کم خونی شدید دچار باشید رخ می دهد.

خلاصه: زمانی که کمبود آهن دارید، قلب برای اکسیژن رسانی به بافت های بدن سخت می کوشد. این می تواند منجر به بی نظمی و بالارفتن ضربان قلب و حتی نارسایی و بزرگ شدن قلب شود.

نبض

6. خشکی و آسیب پذیری پوست و مو

خشکی و آسیب پذیری پوست و مو می تواند از علائم کمبود آهن باشد.

زمانی که بدن شما با کمبود آهن مواجه است، اکسیژن به صورت محدود به اعضا و بافت های بدن مثل پوست و مو هدایت می شود.

وقتی پوست و مو از اکسیژن محروم شوند، خشک و ضعیف می شوند.

در موارد شدید کمبود آهن می تواند با ریزش مو نیز همراه باشد.

ریزش مو در طول شست و شو و استحمام امری طبیعیست اما اگر احساس می کنید که ریزش مو از حد نرمال تجاوز کرده، ممکن است بدلیل کمبود آهن در بدن شما باشد.

خلاصه: از آنجا که پوست و مو در هنگام کمبود آهن، اکسیژن کمتری را دریافت می کنند، خشک و آسیب پذیر می شوند. در موارد شدید این امر می تواند با ریزش مو همراه باشد.

ریزش مو

7. تورم و درد زبان و دهان

گاهی فقط با یک نگاه به داخل دهانتان می توانید بفهمید که آیا شما از کمبود آهن رنج می برید یا خیر.

علائمی از قبیل: تورم، التهاب، خشکی، ترک خوردگی و پریدگی رنگ زبان می توانند از نشانه های کمبود آهن در بدن باشند.

کمبود هموگلوبین باعث کم رنگ شدن زبان می شود، و در صورت کمبود شدید درد و تورم را نیز به همراه خواهد داشت.

کمبود آهن همچنین می تواند موجب خشکی دهان و ترک های قرمز در گوشه های دهان شود.

خلاصه: تورم، التهاب، زخم، رنگ پریدگی و خشکی دهان و زبان می تواند نشانه ای از کم خونی فقر آهن باشد.

زبان

8. سندرم پای بی‌قرار

کمبود آهن با سندرم پای بی قرار ارتباط مستقیمی دارد.

سندرم پای بیقرار نوعی اختلال است که در آن، فرد مبتلا دچار احساسی ناخوشایند در پاها می‌شود و آن را به صورت احساس گزگز، مورمور، سوزش، درد و کشش یا حرکت حشرات روی پوست توصیف می‌کند و بیمار برای کاهش حس ناچار است پای خود را تکان دهد یا بکشد.

این بیماری، شب ها به اوج خود می رسد، بطوری که فرد مبتلا برای خوابیدن بایست تقلای بسیاری کند.

25٪ افراد مبتلا به سندرم بیخوابی مبتلا به کم خونی فقر آهن هستند.

خلاصه: افراد مبتلا به کم خونی فقر آهن احتمال بیشتری دارد تا به سندرم پای بی قرار مبتلا شوند. افراد مبتلا به این بیماری در پاهای خود احساس گزگز، مورمور، سوزش، درد و کشش دارند.

خواب

9. ناخن های شکننده یا قاشقی شکل

یکی دیگر از علائم کمبود آهن در بدن شکننده و قاشقی شدن ناخن هاست، که اصطلاحا کویلونیشیا نامیده می شود.

در اوایل کم خونی ابتدا ناخن ها شکننده و پوسته پوسته می شوند. به طوری که اگر بخواهید ناخن های خود را بلند نگه دارید، پس از مدتی شکسته و پوسته پوسته می شوند.

در مراحل بعدی، ناخن ها به شکل قاشقی درمی آیند، به صورتی که در وسط ناخن یک فرورفتگی ایجاد می شود.

با این حال، این علائم معمولا در موارد شدید کم خونی فقر آهن دیده می شود.

خلاصه:ناخن های شکننده یا قاشقی شکل می تواند نشان دهنده کم خونی فقر آهن باشد.

پوست پوست شدن ناخن

10. سایر علائم

نشانه های دیگری برای اثبات کم خونی نیز وجود دارند، این علائم ممکن است با بیماری های دیگر نیز مرتبط باشند، بنابراین داشتن این علائم دلیل کافی برای کم خونی فقر آهن نیستند.

سایر علائم کم خونی فقر آهن عبارتند از:

هرزه‌خواری:

هرزه‌خواری یا پیکا،به خوردن مواد بدون ارزش غذایی همچون خاک، گچ، یخ و رنگ گفته می‌شود. یکی از دلایل این اختلال می تواند کم خونی باشد.

احساس اضطراب:

کمبود اکسیژن موجود در بافت های بدن به دلیل کمبود آهن ممکن است موجب اضطراب شود.

احساس سرما در دست و پاها:

کمبود آهن به معنی کاهش اکسیژن رسانی به دست و پا ها است. بعضی افراد ممکن است سردی را در تمام نقاط بدن خود احساس کنند و برخی هم دست ها و پاهای سردی داشته باشند.

عفونتهای مکرر:

از آنجا که آهن برای سیستم ایمنی بدن مورد نیاز است، کمبود آن ممکن است سبب بیماری و عفونت شود.

خلاصه: سایر علائم کمبود آهن شامل هرزه خواری، احساس اضطراب، احساس سرما در دست و پاها و عفونت های مکرر می باشند.

اگر شما با خواندن این مطلب پی این برده اید که مبتلا به کم خونی هستید، توصیه های زیر را در نظر بگیرید:

با دکتر خود صحبت کنید

اگر فکر می کنید علائم یا نشانه های کمبود آهن را دارید، برای دیدن پزشک خود وقت تعیین کنید. یک آزمایش ساده خون می تواند نشان دهد که آیا شما به کم خونی مبتلا هستید یا خیر!

اگر پزشک شما تأیید کند که به کم خونی مبتلا هستید، می توانید با افزایش میزان مصرف آهن از طریق رژیم غذایی یا مکمل های آهن به راحتی آن را درمان کنید.

هدف اصلی درمان این است که سطح هموگلوبین را به حالت طبیعی بازگرداند.

خوردن غذاهای غنی از آهن

اگر دکتر شما فکر می کند کمبود آهن شما ممکن است ناشی از کمبود آهن در رژیم غذایی شما است، شما می توانید مواد غذایی زیر را در رژیم غذایی خود بگنجانید:

  • گوشت قرمز و مرغ
  • سبزیجات تیره رنگ مانند اسفناج، جعفری و کلم بروکلی
  • میوه های خشک شده، مانند کشمش و زردآلو
  • نخود فرنگی، لوبیا
  • غذاهای دریایی
  • دانه ها و آجیل

مصرف ویتامین C باعث جذب بهتر آهن می شود. میوه ها و سبزیجات سرشار از ویتامین C اند.

همچنین بایستی از خوردن غذاهایی که از جذب آهن جلوگیری می کنند پیشگیری کنید. چای، قهوه، نوشیدنی و غذاهای دارای کافئین از جذب آهن جلوگیری می کنند.

مکمل های آهن را در صورت توصیه پزشک خود مصرف کنید

به طور کلی، مصرف مکمل ها ی آهن را به عنوان آخرین راهکار در نظر بگیرید.

اگر شما مایل به مصرف مکمل ها هستید، سعی کنید مکمل ها را همراه آب پرتقال مصرف کنید تا جذب آهن بیشتر باشد.

مصرف مکمل ها می تواند عوارضی از قبیل: درد معده، یبوست، اسهال، سوزش سر دل، تهوع و مدفوع تیره داشته باشد.

سخن آخر

کم خونی فقر آهن شایعترین نوع کم خونی در سراسر جهان است.

علائم و نشانه های کم خونی عبارتند از: خستگی، رنگ پریدگی، ضربان بالای قلب، سردرد و سرگیجه، احساس تنگی نفس، خشکی و آسیب پذیری مو و پوست، درد و تورم در زبان و دهان، پاهای بیقرار و ناخن های شکننده یا قاشقی شکل.

اگر فکر می کنید علائم کمبود آهن دارید، باید به دکتر خود مراجعه کنید.

خوشبختانه اکثر اشکال کمبود آهن را می توان از طریق یک رژیم غذایی حاوی آهن یا مصرف مکمل های آهن با توصیه پزشک درمان نمود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یک × 1 =

بستن