چرا در هواپیماها ردیف ۱۳ وجود ندارد؟ (راز ترسناکی که مسافران نباید بدانند)
وقتی وارد هواپیما می‌شوید و دنبال صندلی خود می‌گردید، ممکن است متوجه یک نکته عجیب شوید: ردیف ۱۲ تمام می‌شود و ناگهان به ردیف ۱۴ می‌رسید! پس ردیف ۱۳ کجاست؟ آیا این شماره به دلیل یک راز پنهان در صنعت هوانوردی حذف شده است یا دلیل دیگری دارد؟
واقعیت این است که برخی شرکت‌های هواپیمایی عمداً شماره ۱۳ را از ردیف‌های کابین حذف می‌کنند؛ اما این تصمیم ارتباطی با خطر بیشتر یا ایمنی کمتر آن ردیف ندارد. علت اصلی را باید در باورهای فرهنگی، خرافات قدیمی و تلاش شرکت‌ها برای راحتی خیال مسافران جست‌وجو کرد.
در این مقاله بررسی می‌کنیم چرا در هواپیماها ردیف ۱۳ وجود ندارد، کدام شرکت‌های هواپیمایی این شماره را حذف می‌کنند و چرا در بعضی هواپیماها حتی ردیف‌های دیگری هم دیده نمی‌شوند.
ترس از عدد ۱۳؛ خرافه‌ای که به کابین هواپیما رسیده است
در بسیاری از کشورهای غربی، عدد ۱۳ با بدشانسی ارتباط داده می‌شود. ترس شدید از این عدد اصطلاحاً «تریسکایدکافوبیا» نام دارد. البته همه مردم چنین باوری ندارند و ریشه تاریخی این خرافه نیز به یک اتفاق واحد محدود نمی‌شود.
این باور به‌قدری شناخته‌شده است که در برخی هتل‌ها، ساختمان‌ها و حتی هواپیماها شماره ۱۳ را نمی‌بینید. شرکت‌های هواپیمایی می‌دانند که بعضی مسافران هنگام پرواز دچار اضطراب می‌شوند و ممکن است نسبت به شماره صندلی خود هم حساسیت داشته باشند.
به همین دلیل، بعضی شرکت‌ها ترجیح می‌دهند به‌جای شماره ۱۳ از شماره ۱۴ استفاده کنند. به این ترتیب، مسافری که به این عدد باور خرافی دارد، کمتر احساس ناراحتی می‌کند.
البته این تصمیم به معنی خطرناک بودن ردیف سیزدهم نیست؛ فقط شماره‌گذاری کابین را تغییر می‌دهد.
کدام شرکت‌های هواپیمایی ردیف ۱۳ را حذف کرده‌اند؟
حذف ردیف ۱۳ در همه هواپیماها و تمام شرکت‌های هواپیمایی یکسان نیست. برخی ایرلاین‌ها این شماره را در تعدادی از هواپیماهای خود حذف کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر همچنان از آن استفاده می‌کنند.
از جمله شرکت‌هایی که در گزارش‌های مربوط به شماره‌گذاری صندلی‌ها، حذف ردیف ۱۳ در بعضی یا بسیاری از هواپیماهایشان ذکر شده است، می‌توان به این موارد اشاره کرد:
- لوفت‌هانزا (Lufthansa): در هواپیماهای این شرکت معمولاً ردیف ۱۳ و ردیف ۱۷ حذف شده‌اند.
- ایرفرانس (Air France): در برخی پیکربندی‌های کابین، ردیف ۱۳ وجود ندارد.
- امارات (Emirates): در برخی چیدمان‌های کابین، شماره ۱۳ حذف شده است.
- قطر ایرویز (Qatar Airways): در بعضی هواپیماها از شماره ۱۳ استفاده نمی‌شود.
- رایان‌ایر (Ryanair): این شرکت نیز در برخی هواپیماهای خود ردیف ۱۳ را کنار گذاشته است.
در مقابل، شرکت‌هایی مانند دلتا و بریتیش ایرویز در برخی از هواپیماهایشان ردیف ۱۳ را حفظ کرده‌اند. بنابراین نمی‌توان گفت همه ایرلاین‌های بزرگ جهان این شماره را حذف می‌کنند؛ چیدمان صندلی‌ها به شرکت و نوع هواپیما بستگی دارد.
چرا در بعضی هواپیماها ردیف ۱۷ هم وجود ندارد؟
ماجرا فقط به عدد ۱۳ محدود نمی‌شود. در برخی فرهنگ‌ها، عدد ۱۷ نیز بدشگون دانسته می‌شود.
برای نمونه، در ایتالیا عدد ۱۷ با بدشانسی ارتباط دارد. یکی از توضیح‌های رایج این باور به نوشتار رومی آن، یعنی XVII، مربوط است. با جابه‌جایی حروف این عدد می‌توان به شکل VIXI رسید؛ عبارتی لاتین که معنای «زندگی کردم» دارد و در برخی برداشت‌ها با پایان زندگی ارتباط پیدا می‌کند.
به همین دلیل، بعضی شرکت‌های هواپیمایی که مسافران ایتالیایی زیادی دارند، از جمله لوفت‌هانزا، ردیف ۱۷ را نیز حذف می‌کنند.
این موضوع نمونه‌ای از تأثیر فرهنگ بر جزئیات ظاهراً ساده سفر است. شماره‌گذاری صندلی‌ها فقط یک تصمیم فنی نیست و گاهی ترجیحات و باورهای مسافران هم در آن نقش دارند.
چرا عدد ۴ در برخی شرکت‌های آسیایی حذف می‌شود؟
در بعضی فرهنگ‌های شرق آسیا، عدد ۴ نیز با بدشانسی ارتباط دارد؛ زیرا تلفظ آن در برخی زبان‌ها به واژه «مرگ» شباهت دارد.
این شباهت زبانی باعث شده است که بعضی هتل‌ها، ساختمان‌ها و شرکت‌های هواپیمایی از شماره ۴ در شماره‌گذاری طبقات یا ردیف‌ها استفاده نکنند. در برخی چیدمان‌های هواپیماهای شرکت‌هایی مانند کاتای پاسیفیک و سنگاپور ایرلاینز نیز ممکن است ردیف ۴ دیده نشود.
بااین‌حال، این موضوع در همه کشورهای آسیایی یا تمام هواپیماهای این شرکت‌ها یکسان نیست. نوع هواپیما، بازار هدف و سیاست شماره‌گذاری هر شرکت می‌تواند متفاوت باشد.
آیا ردیف ۱۳ واقعاً خطرناک‌تر از ردیف‌های دیگر است؟
پاسخ کوتاه این است: خیر؛ شماره ۱۳ به‌خودی‌خود هیچ خطر اضافه‌ای ایجاد نمی‌کند.
اگر یک هواپیما ردیف ۱۳ داشته باشد، آن ردیف از نظر شماره صرفاً بخشی از چیدمان کابین است. همچنین اگر شرکت هواپیمایی ردیف ۱۳ را حذف کند، صندلی‌ها و ساختار هواپیما به‌خاطر این تغییر شماره‌گذاری ناگهان عوض نمی‌شوند.
ممکن است جایگاه فیزیکی پس از ردیف ۱۲ با عنوان ردیف ۱۴ مشخص شده باشد، اما این فقط به معنای حذف یک شماره از ترتیب برچسب‌هاست؛ نه اینکه یک ردیف واقعی و خطرناک از هواپیما برداشته شده باشد.
ایمنی پرواز به عواملی مانند طراحی و نگهداری هواپیما، آموزش خدمه، شرایط عملیاتی و رعایت دستورالعمل‌های ایمنی بستگی دارد، نه به شماره ردیف صندلی.
آیا در هتل‌ها هم طبقه ۱۳ حذف می‌شود؟
بله، در بعضی هتل‌ها و ساختمان‌ها ممکن است پس از طبقه ۱۲ مستقیماً طبقه ۱۴ را ببینید. این کار نیز معمولاً به باورهای فرهنگی درباره بدشانسی عدد ۱۳ مربوط می‌شود.
البته حذف شماره به این معنی نیست که طبقه‌ای از ساختمان واقعاً وجود ندارد؛ در بسیاری از موارد، فقط نام‌گذاری طبقات تغییر کرده است. این روش در واقع نمونه‌ای دیگر از تأثیر خرافات بر طراحی و شماره‌گذاری فضاهای عمومی است.
راز ردیف ۱۳؛ واقعیت ساده‌تر از چیزی است که تصور می‌کنید
حالا که می‌دانیم چرا در هواپیماها ردیف ۱۳ وجود ندارد، مشخص می‌شود که این موضوع بیشتر به باورهای فرهنگی و تصمیم‌های تجاری شرکت‌های هواپیمایی مربوط است تا یک راز فنی یا خطر پنهان.
برخی ایرلاین‌ها برای جلوگیری از نگرانی مسافران، شماره ۱۳ را حذف می‌کنند؛ برخی دیگر چنین ضرورتی نمی‌بینند و آن را حفظ می‌کنند. همین تفاوت نشان می‌دهد که این شماره‌گذاری یک قانون جهانی هوانوردی نیست.
پس اگر در پرواز بعدی‌تان از ردیف ۱۲ مستقیماً به ردیف ۱۴ رسیدید، لازم نیست نگران شوید. احتمالاً شرکت هواپیمایی فقط تصمیم گرفته است از یک باور قدیمی فاصله بگیرد؛ نه اینکه چیزی ترسناک درباره آن صندلی وجود داشته باشد.
نظر شما درباره این مطلب چیست؟
