شما این کفش را چه رنگی می‌بینید؟ صورتی یا طوسی؟!

آیا تا به حال بر سر رنگ یک عکس با دوستانتان بحث کرده‌اید؟ این روزها تصویری از یک کتانی ورزشی، فضای مجازی را به دو جبهه تقسیم کرده و بحث‌های داغی را به راه انداخته است. اگر هنوز این عکس جنجالی را ندیده‌اید، احتمالا از یکی از بزرگترین معماهای تصویری اخیر بی‌خبر مانده‌اید.

ماجرا فراتر از یک خطای دید ساده است؛ آنچه شما می‌بینید ممکن است نکاتی کلیدی درباره عملکرد مغز و شخصیتتان بازگو کند. پیش از هر قضاوتی، بیایید نگاهی دقیق به این معمای تصویری بیندازیم.

برخی افراد این کفش را ترکیبی از طوسی و سبز آبی (کله‌غازی) می‌بینند، در حالی که گروهی دیگر قسم می‌خورند که این یک کتانی صورتی با بندهای سفید است. عجیب به نظر می‌رسد، نه؟ همین تفاوت دیدگاه باعث شده کاربران اینترنت در سراسر جهان دچار سردرگمی شوند و حتی گاهی به شوخی با یکدیگر درگیر شوند.

آغاز ماجرا: یک اختلاف نظر خانوادگی

همه چیز از یک پست ساده در شبکه اجتماعی فیس‌بوک شروع شد. یک کاربر بریتانیایی تصویری از کفش جدید دوستش را منتشر کرد و با تعجب نوشت که رنگ آن صورتی است، اما مادرش اصرار دارد که کفش‌ها طوسی و آبی هستند.

او نوشت:

«مادرم می‌گوید این کفش صورتی و سفید است، اما من آن را سبز دودی و طوسی می‌بینم. شما چه می‌بینید؟»

همین جمله کافی بود تا طوفانی در شبکه‌های اجتماعی به پا شود. از توییتر گرفته تا اینستاگرام، همه در حال بحث درباره «فام‌های رنگی» این کفش جادویی هستند. اما قبل از اینکه دوستی‌ها و روابط عاطفی‌تان به‌خاطر رنگ یک لنگه کفش به هم بخورد، ما پاسخ نهایی و علمی این معما را برایتان آماده کرده‌ایم.

پاسخ نهایی: واقعیت چیست؟

واقعیت این است که این کفش در دنیای واقعی صورتی و سفید است.

اگر شما جزو آن دسته از افرادی هستید که کفش را طوسی و آبی می‌بینید، متاسفانه چشمانتان در حال فریب دادن شما هستند. اما نگران نباشید، شما تنها نیستید. نظریه‌های متعددی در این باره وجود دارد که پای عملکرد نیمکره‌های راست و چپ مغز را به میان می‌کشند.

گفته می‌شود تفاوت در تشخیص رنگ این تصویر، به این بستگی دارد که کدام نیمکره مغز شما تسلط بیشتری بر پردازش اطلاعات دارد.

ارتباط رنگ کفش با نیمکره‌های مغز

اگرچه نمی‌توانیم صحت تمام نظریه‌های اینترنتی را تایید کنیم، اما روانشناسی شناختی تفاوت‌های جالبی را بین عملکردهای دو نیمکره مغز قائل است:

• تسلط نیمکره چپ (افراد منطقی): نظریه رایج می‌گوید اگر نیمکره چپ مغزتان فعال‌تر باشد، شما احتمالاً کفش را طوسی و سبز می‌بینید. این افراد معمولاً منطقی، تحلیل‌گر و واقع‌بین هستند و با اعداد و حقایق صریح راحت‌تر ارتباط برقرار می‌کنند.
• تسلط نیمکره راست (افراد خلاق): در مقابل، اگر نیمکره راست شما غالب باشد، احتمالا رنگ واقعی یعنی صورتی و سفید را تشخیص می‌دهید. این افراد معمولاً خلاق، احساسی، رویاپرداز و دارای تفکر شهودی هستند.

علم چه می‌گوید؟ راز خطای دید

آیا همه چیز فقط به چپ‌مغز یا راست‌مغز بودن مربوط است؟ کارشناسان برای پایان دادن به این بحث داغ وارد میدان شده‌اند تا توضیحی دقیق‌تر ارائه دهند.

والی تورسن، استاد چشم‌پزشکی و علوم بینایی در دانشگاه نبراسکا، معتقد است که ماجرا به نحوه تفسیر مغز از نور محیط برمی‌گردد:

«کسانی که کفش را صورتی می‌بینند، مغزشان نور پس‌زمینه عکس را آبی تفسیر می‌کند و آن را نادیده می‌گیرد تا رنگ اصلی دیده شود. اما در مورد کسانی که کفش را طوسی می‌بینند، مغز به آن‌ها می‌گوید که نور محیط سفید است و در نتیجه رنگ کفش را تیره‌تر پردازش می‌کند.»

در واقع، مغز ما در کسری از ثانیه تلاش می‌کند با توجه به سرنخ‌های موجود (مانند رنگ دستی که کفش را نگه داشته و بندهای کفش که معمولاً سفید هستند) رنگ واقعی را بازسازی کند.

نتیجه‌گیری: مغز شما چگونه تصمیم می‌گیرد؟

هر کدام از ما بر اساس فرضیات ناخودآگاهِ متفاوتی دنیا را می‌بینیم. این پدیده بیولوژیکی نشان می‌دهد که بدن و مغز ما چقدر شگفت‌انگیز و پیچیده عمل می‌کنند.

بنابراین، اگر کفش را آبی و طوسی می‌بینید، خیالتان راحت باشد؛ نه چشمانتان مشکل دارد و نه مغزتان. این تنها یک بازی نور و پردازش تصویر در ذهن شماست.