چه اعدادی بر ۲ و ۵ بخشپذیرند کلاس ششم
راز تقسیم: چگونه بفهمیم عددی بر ۲ و ۵ بخشپذیر است؟
در ریاضیات پایه ششم، یکی از مهمترین مهارتها، تشخیص سریع بخشپذیری اعداد است. یعنی بدون اینکه عملیات تقسیم طولانی را انجام دهیم، بفهمیم آیا باقیمانده تقسیم صفر میشود یا خیر. کلید اصلی این راز، تنها در نگاه کردن به رقم یکان (آخرین رقم سمت راست) عدد نهفته است.
۱. قانون بخشپذیری بر ۲ (اعداد زوج)
برای اینکه بفهمیم عددی بر ۲ بخشپذیر است، فقط باید به آخرین رقم آن نگاه کنیم. اگر رقم یکان عدد، یکی از رقمهای زیر باشد، آن عدد بر ۲ بخشپذیر است:
- ۰ ، ۲ ، ۴ ، ۶ ، ۸
به این اعداد، اعداد زوج میگویند. پس هر عدد زوجی بر ۲ بخشپذیر است.
مثال:
- عدد ۴۶ (چون یکان آن ۶ است، بر ۲ بخشپذیر است).
- عدد ۱۳۵۸ (چون یکان آن ۸ است، بر ۲ بخشپذیر است).
- عدد ۹۱ (چون یکان آن ۱ است و زوج نیست، بر ۲ بخشپذیر نیست).
۲. قانون بخشپذیری بر ۵
قانون عدد ۵ بسیار ساده است. این عدد تنها با دو رقم در جایگاه یکان دوستی دارد. هر عددی که رقم یکان آن یکی از موارد زیر باشد، بر ۵ بخشپذیر است:
- ۰ یا ۵
مثال:
- عدد ۷۵ (چون یکان آن ۵ است، بر ۵ بخشپذیر است).
- عدد ۲۰۴۰ (چون یکان آن ۰ است، بر ۵ بخشپذیر است).
- عدد ۴۳ (چون یکان آن ۳ است، بر ۵ بخشپذیر نیست).
۳. نکته طلایی: بخشپذیری همزمان بر ۲ و ۵
چه اعدادی هم بر ۲ و هم بر ۵ بخشپذیرند؟
اگر دقت کنید، تنها رقمی که در قانونِ هر دو عدد مشترک است، رقم صفر (۰) است.
بنابراین، هر عددی که رقم یکان آن صفر باشد، هم بر ۲ و هم بر ۵ بخشپذیر است (و در نتیجه بر ۱۰ نیز بخشپذیر خواهد بود).
جدول خلاصه قوانین:
| عدد مقسومعلیه | شرط بخشپذیری (نگاه به رقم یکان) | مثال صحیح |
| ۲ | ۰، ۲، ۴، ۶، ۸ | ۱۴، ۳۲، ۱۰۰ |
| ۵ | ۰، ۵ | ۱۵، ۹۵، ۲۰۰ |
| ۲ و ۵ | ۰ | ۱۰، ۴۰، ۵۶۰ |
