اعتیاد به عشق؛ نشانه‌ ها و راه‌ های مقابله

اعتیاد به عشق، مفهومی که شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما برای بسیاری از افراد می‌تواند تجربه‌ای واقعی و گاه دردناک باشد. این اعتیاد به معنای وابستگی بیش‌ازحد به عشق یا توجه از سوی دیگران است که می‌تواند روابط فردی و سلامت روانی را تحت تاثیر قرار دهد. در این مقاله، قصد داریم تعریف دقیقی از این حالت ارائه دهیم، علائم آن را بررسی کنیم و راهکارهایی برای مقابله با آن پیشنهاد دهیم. اگر احساس می‌کنید عشق یا روابط عاطفی به بخشی از دغدغه‌های روزمره شما تبدیل شده است، مطالعه این مطلب می‌تواند راهگشا باشد.

اعتیاد به عشق چیست؟

معتاد شدن به عشق به طور دقیق در دسته‌بندی‌های رسمی اختلالات روانی قرار نمی‌گیرد و بیشتر یک مفهوم انتزاعی است. همان‌طور که نمی‌توان عشق را در آزمایشگاه اندازه‌گیری کرد، تعریف دقیق این اعتیاد نیز دشوار است. طبق یک بررسی در سال 2023، این اعتیاد که گاهی با نام‌هایی مانند اعتیاد به رابطه یا اختلال عشق وسواسی شناخته می‌شود، به معنای تمایل شدید و اجباری به عشق، توجه و محبت از دیگران است. این حالت می‌تواند به شکل وابستگی ناسالم به افراد خاص یا جستجوی مداوم شریک‌های عاطفی ظاهر شود.

اگرچه این موضوع به عنوان یک اختلال رسمی در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM) تعریف نشده، اما روان‌شناسان معتقدند که این مفهوم می‌تواند مسائل عاطفی و مشکلات رابطه‌ای خاصی را توضیح دهد.

دکتر جراردو یکی از محققین در این زمینه توضیح می‌دهد:

«اگر فردی احساس کند عشق باعث ناراحتی یا اختلال در زندگی‌اش شده، بهتر است به دنبال بررسی و درمان آن باشد.»

علائم و نشانه‌های معتاد شدن به عشق

طرفداران داستان‌های عاشقانه ممکن است نشانه‌های اعتیاد به عشق را به‌خوبی درک کنند: احساس تهی بودن در غیاب فرد مورد نظر، نیاز دائمی به تماس با او و واکنش‌های جسمی شدید در حضور وی. پژوهش‌ها نیز نشان داده‌اند که این تصورات خیلی دور از واقعیت نیستند.

دکتر جراردو توضیح می‌دهد: «یکی از تفاوت‌های معتاد شدن به عشق با سایر انواع اعتیاد این است که در اینجا یک موضوع عاشقانه وجود دارد؛ به جای ماده‌ای که فرد به آن وابسته باشد، شیء یا فرد مورد علاقه‌ای وجود دارد که فرد نسبت به آن وسواس پیدا می‌کند.»

به عنوان مثال، یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داد که معتاد شدن به عشق و دلبستگی ناسالم بین بزرگسالان می‌تواند به احساسات منفی شدید و کاهش اعتماد به نفس منجر شود. همچنین، مطالعه دیگری در سال ۲۰۱۰ شباهت‌هایی بین عشق و علاقه شدید و وابستگی به مواد  را نشان داد که از آن‌ها می‌توان به احساس سرخوشی در حضور فرد یا شیء مورد علاقه و اختلالات خواب یا خلقی در نبود او را اشاره کرد.

نشانه‌های معتاد شدن به عشق عبارتند از:

• افکار وسواسی: اشتغال دائمی ذهن به عشق، رابطه یا فرد مورد علاقه که مانع از تمرکز بر جنبه‌های دیگر زندگی می‌شود.
• ترس از رهاشدگی: ترس شدید از تنها ماندن یا طرد شدن که منجر به رفتارهای دلبستگی ناسالم و نیاز مداوم به اطمینان خاطر از طرف فرد مقابل می‌شود.
• الگوهای ناسالم در روابط: تکرار روابط کوتاه‌مدت و شدید یا ادامه رابطه‌های سمی با وجود نشانه‌های آشکار هشداردهنده.
• بی‌توجهی به خود: اولویت دادن به نیازهای شریک عاطفی و بی‌توجهی به اهداف، علایق و نیازهای شخصی.
• آشفتگی عاطفی: تجربه اوج و فرودهای شدید احساسی بسته به وضعیت رابطه کنونی.

نکته قابل‌توجه این است که اعتیاد به عشق همیشه رفتارهای مشابه با دیگر اعتیادها ندارد. این وضعیت می‌تواند همراه با اختلالات خلقی وسواسی یا حتی اختلالات کنترلی ظاهر شود.

راه‌های درمان اعتیاد به عشق

برای مقابله با معتاد شدن به عشق، اولین قدم پذیرش مشکل است. اگرچه ممکن است وسوسه شوید که به طور کامل از عشق فاصله بگیرید، اما عشق بخشی ضروری از زندگی است و نیازی به حذف آن نیست. در عوض، باید تعادل درست و سالم را در آن رعایت کنیم.

ارتباط باز و صادقانه

یکی از عوامل اصلی در مدیریت معتاد شدن به عشق، برقراری ارتباط شفاف و باز است. از آنجا که علائم این مشکل اغلب به حضور فردی دیگر مربوط می‌شود، صحبت درباره احساسات و مشکلات می‌تواند اولین گام در جهت بهبود باشد.

ممکن است متوجه شوید که به دلیل ترس یا اضطراب از ارتباط مستقیم اجتناب می‌کنید، اما گفت‌وگوی شفاف و مستقیم درباره احساسات می‌تواند روابط را بهبود بخشد. این ارتباط شامل صحبت با شریک عاطفی، با خود و حتی با دوستان و خانواده قبل از ورود به رابطه است.

اگر احساسات پیچیده‌ای دارید، بهتر است این موضوع را به شریک خود توضیح دهید. برای مثال، ممکن است تصمیم بگیرید زمانی را به تنهایی بگذرانید تا به احساسات خود بهتر رسیدگی کنید. توضیح این تغییر رفتار به شریک عاطفی می‌تواند به حفظ اعتماد و پیوند عاطفی کمک کند. اگر بیان احساسات برایتان دشوار است، مشاوره زوجین گزینه‌ای مناسب برای تقویت مهارت‌های ارتباطی شما خواهد بود.

جلب دیدگاه‌های دیگران

یکی از نشانه‌های مشکلات در روابط عاطفی این است که فرد دید خود را به دنیای بیرون از دست می‌دهد. این حالت که گاهی به عنوان حباب عشق توصیف می‌شود، می‌تواند باعث شود مشکلات و رفتارهای سمی نادیده گرفته شوند.

دکتر جراردو توصیه می‌کند برای ترکیدن حباب اعتیاد به عشق از اطرافیان خود بخواهید دیدگاه‌هایشان را درباره رابطه شما به اشتراک بگذارند. این افراد می‌توانند شامل خانواده، دوستان یا افرادی باشند که به شما نزدیک هستند.

او می‌گوید: «اگر دوستان و خانواده شما متوجه شوند که مشکلاتتان برای مدت طولانی ادامه داشته و وظایف عادی شما را مختل کرده است، این نشانه‌ای است که باید سرعت خود را کم کرده و درباره نیازهای خود با شریک عاطفی‌تان صحبت کنید.»

مشاوره و درمان روان‌شناختی

مشاوره فردی یا گروهی می‌تواند به شناسایی مسائل اساسی و یادگیری الگوهای سالم‌تر برای روابط کمک کند. اگر احساس می‌کنید معتاد شدن به عشق بر سلامت روانی یا کیفیت روابط شما تاثیر گذاشته است، صحبت با یک روان‌درمانگر می‌تواند بسیار مفید باشد.

روان‌درمانی به شما کمک می‌کند نگرانی‌های خود را بررسی کرده و ریشه‌های مشکلات خود را شناسایی کنید. اگر مشکلاتتان به طور مستقیم با شریک عاطفی شما مرتبط است، مشاوره زوجین یا شرکت در جلسات گروه‌درمانی می‌تواند به بهبود وضعیت هر دوی شما کمک کند.

سخن پایانی

معتاد شدن به عشق می‌تواند چالش‌های قابل‌توجهی برای افراد و روابط ایجاد کند، اما با درک بهتر این پدیده و استفاده از راهکارهای مناسب، می‌توان بر آن غلبه کرد. اگر احساس می‌کنید عشق به جای تقویت زندگی، باعث اختلال و ناراحتی شده است وقت آن است که دست به اقدام بزنید.

منابع:

• health.clevelandclinic
• verywellmind