خشکی چشم در پاییز؛ علت ایجاد، راههای تسکین و قطرههای مناسب
با خنک شدن هوا و شروع روزهای خشکتر، ممکن است چشمها زودتر از همیشه دچار سوزش، احساس شنریزه، قرمزی یا تاری دید موقت شوند. خشکی چشم در پاییز معمولاً فقط به تغییر فصل مربوط نیست؛ کاهش رطوبت هوا، وزش باد، روشن شدن وسایل گرمایشی و استفاده طولانی از موبایل و لپتاپ میتوانند تبخیر اشک را بیشتر کنند.
خبر خوب این است که در موارد خفیف، چند تغییر ساده در محیط و عادتهای روزانه میتواند علائم را کاهش دهد. استفاده درست از اشک مصنوعی، افزایش رطوبت محیط، دور کردن جریان مستقیم هوا از صورت و استراحت منظم هنگام کار با نمایشگرها از مهمترین این اقدامات هستند. اگر علائم ماندگار، شدید یا همراه با درد و تغییر دید باشند، بهتر است علت خشکی چشم توسط چشمپزشک بررسی شود.
چرا خشکی چشم در پاییز بیشتر میشود؟
اشک فقط یک لایه آب ساده نیست؛ فیلم اشکی از چند لایه تشکیل شده و برای محافظت و مرطوب ماندن سطح چشم باید پایدار بماند. وقتی رطوبت محیط کم میشود یا جریان هوا مستقیماً به چشم میخورد، تبخیر اشک میتواند افزایش پیدا کند و علائم خشکی بیشتر شوند.
در پاییز و ماههای سردتر، چند عامل معمولاً همزمان میشوند:
- هوای خشک و کاهش رطوبت محیط
- روشن شدن بخاری و سیستمهای گرمایشی
- باد و قرار گرفتن در معرض جریان مستقیم هوا
- استفاده طولانی از موبایل، لپتاپ و نمایشگرها
- استفاده از لنزهای تماسی در افرادی که به خشکی چشم مستعد هستند
- برخی داروها و بیماریهای زمینهای که میتوانند خشکی چشم را تشدید کنند.
به همین دلیل، ممکن است فردی که در فصلهای دیگر مشکلی نداشته است، با شروع پاییز احساس خشکی یا سوزش بیشتری در چشمهایش پیدا کند.
علائم خشکی چشم در پاییز چیست؟
خشکی چشم همیشه فقط با احساس «خشکی» خودش را نشان نمیدهد. بعضی افراد حتی بهدلیل تحریک سطح چشم، دچار اشکریزش میشوند. علائم شایع عبارتاند از:
- احساس وجود شن یا جسم خارجی در چشم
- سوزش یا احساس خارش و تحریک
- قرمزی چشم
- احساس خستگی چشم
- حساسیت بیشتر به نور
- تاری دید موقت که ممکن است با پلک زدن بهتر شود
- دشوارتر شدن استفاده طولانی از کامپیوتر یا موبایل
- احساس ناراحتی هنگام استفاده از لنزهای تماسی.
اگر خارش شدید، آبریزش زیاد یا علائم دیگری مثل ترشح چسبناک هم وجود داشته باشد، ممکن است علت فقط خشکی چشم نباشد و حساسیت یا التهاب چشم نیز مطرح باشد.
برای تسکین خشکی چشم در پاییز چه کنیم؟
اگر علائم خفیف هستند، چند اقدام ساده میتواند به مرطوب ماندن سطح چشم کمک کند.
۱. از اشک مصنوعی مناسب استفاده کنید
اشک مصنوعی یکی از درمانهای رایج برای خشکی خفیف چشم است و میتواند رطوبت مورد نیاز سطح چشم را موقتاً تأمین کند. انواع مختلفی از این قطرهها وجود دارد و انتخاب آن به شدت علائم و دفعات مصرف بستگی دارد.
اگر مجبور هستید قطره را دفعات زیادی در روز استفاده کنید، انواع فاقد مواد نگهدارنده معمولاً انتخاب مناسبتری هستند؛ زیرا مصرف مکرر قطرههای حاوی نگهدارنده میتواند سطح چشم را تحریک کند.
۲. رطوبت خانه و محل کار را بیشتر کنید
اگر بخاری یا سیستم گرمایشی باعث خشکی هوا شده است، استفاده از دستگاه بخور میتواند به افزایش رطوبت محیط کمک کند. همچنین بهتر است جریان هوای گرم مستقیماً به سمت صورت و چشمها نباشد.
دستگاه بخور نیز باید طبق دستور سازنده بهطور مرتب تمیز شود تا خودش به منبع آلودگی تبدیل نشود.
۳. هنگام کار با نمایشگر بیشتر پلک بزنید
وقتی مدت زیادی به صفحه موبایل یا کامپیوتر خیره میشویم، دفعات و کامل بودن پلک زدن میتواند کاهش پیدا کند و در نتیجه سطح چشم سریعتر خشک شود. وقفههای منظم و پلک زدن آگاهانه میتواند به کاهش علائم کمک کند.
قانون ۲۰-۲۰-۲۰ هم برای کاهش فشار ناشی از کار طولانی با نمایشگر کاربرد دارد: هر ۲۰ دقیقه، حدود ۲۰ ثانیه به نقطهای در فاصله حدود ۲۰ فوتی نگاه کنید.
۴. کمپرس گرم را امتحان کنید
اگر همراه با خشکی چشم، احساس سنگینی پلک، چسبندگی لبه پلک یا علائم مربوط به اختلال غدد میبومین دارید، کمپرس گرم میتواند بخشی از مراقبت باشد. گرما و مراقبت از لبه پلک در مدیریت اختلال غدد میبومین کاربرد دارد و ممکن است به بهبود پایداری لایه اشکی کمک کند.
برای استفاده خانگی، یک حوله تمیز و گرم را برای چند دقیقه روی پلکهای بسته قرار دهید؛ گرما باید ملایم باشد و باعث سوختگی یا ناراحتی پوست نشود.
بهترین قطره برای خشکی چشم در پاییز چیست؟
یک قطره مشخص را نمیتوان برای همه افراد بهترین گزینه دانست. اشک مصنوعی معمولاً برای خشکی خفیف یکی از گزینههای اولیه است، اما نوع قطره میتواند بر اساس شدت علائم، تعداد دفعات مصرف و علت خشکی متفاوت باشد.
- هنگام انتخاب قطره به این نکات توجه کنید:
- اگر به قطره در طول روز دفعات زیادی نیاز دارید، نوع فاقد مواد نگهدارنده را در نظر بگیرید.
- ژل ها و پمادهای چشمی ماندگاری بیشتری دارند و ممکن است برای علائم شبانه مفید باشند.
- محصولات غلیظتر ممکن است برای مدت کوتاهی باعث تاری دید شوند؛ بنابراین استفاده از آنها پیش از خواب برای بعضی افراد راحتتر است.
- قطرههای «رفع قرمزی» را با اشک مصنوعی اشتباه نگیرید؛ این محصولات برای درمان علت خشکی چشم طراحی نشدهاند.
اگر برای مدت طولانی به قطره نیاز دارید یا با وجود مصرف اشک مصنوعی علائم ادامه پیدا میکنند، بهتر است بهجای تعویض مداوم قطرهها، علت اصلی توسط متخصص بررسی شود.
آیا لنز تماسی خشکی چشم را بیشتر میکند؟
بله، استفاده از لنز تماسی میتواند در بعضی افراد با خشکی و ناراحتی چشم همراه باشد. اگر با شروع پاییز هنگام استفاده از لنز احساس خشکی، سوزش یا جسم خارجی پیدا میکنید، مدت استفاده از لنز را کاهش دهید و در صورت ادامه علائم با چشمپزشک یا اپتومتریست مشورت کنید.
در صورت بروز درد چشم، قرمزی، حساسیت به نور، تاری ناگهانی دید یا ترشح غیرعادی، لنز را از چشم خارج کنید و برای بررسی مراجعه کنید؛ این علائم را نباید صرفاً به خشکی چشم نسبت داد.
برای جلوگیری از خشکی چشم در پاییز چه کارهایی مفید است؟
برای اینکه خشکی چشم کمتر سراغتان بیاید، این چند عادت ساده را در روزهای سرد و خشک جدی بگیرید:
- صورت را در مسیر مستقیم بخاری، پنکه یا دریچه سیستم گرمایشی قرار ندهید.
- در محیطهای خشک از دستگاه بخور مناسب استفاده کنید.
- هنگام کار طولانی با کامپیوتر، وقفههای منظم داشته باشید.
- آگاهانه و کامل پلک بزنید.
- در فضای بادخیز از عینک مناسب استفاده کنید.
- اگر لنز باعث ناراحتی چشم میشود، مدت استفاده از آن را کاهش دهید.
- از دود سیگار و محیطهای بسیار پر دود دوری کنید.
- خواب کافی و مصرف مناسب مایعات را فراموش نکنید.
چه زمانی خشکی چشم نیاز به مراجعه به چشمپزشک دارد؟
اگر خشکی چشم گاهبهگاه و خفیف باشد، معمولاً با مراقبتهای ساده قابل کنترل است؛ اما ادامهدار شدن علائم ارزش بررسی دارد. پزشک میتواند با معاینه و آزمایشهایی مانند بررسی میزان تولید اشک و زمان پایداری لایه اشکی، علت مشکل را مشخص کند.
بهخصوص در این شرایط مراجعه را به تأخیر نیندازید:
- خشکی و احساس جسم خارجی برای مدت طولانی ادامه دارد.
- تاری دید مکرر یا پایدار ایجاد شده است.
- چشمها مرتباً قرمز یا دردناک هستند.
- حساسیت به نور قابل توجه شده است.
- علائم با اشک مصنوعی و اصلاح شرایط محیطی بهتر نمیشوند.
- خشکی چشم فعالیتهای روزمره یا کار با کامپیوتر را مختل کرده است.
درد شدید چشم، تغییر ناگهانی دید، قرمزی شدید یا آسیب و ضربه به چشم نیاز به ارزیابی سریع پزشکی دارد و نباید صرفاً به حساب خشکی چشم گذاشته شود.
جمعبندی؛ برای خشکی چشم در پاییز چه کنیم؟
خشکی چشم در پاییز میتواند با کاهش رطوبت هوا، سیستمهای گرمایشی، باد و استفاده طولانی از نمایشگرها بیشتر شود. افزایش رطوبت محیط، دور کردن جریان مستقیم هوا از چشم، پلک زدن منظم و استفاده مناسب از اشک مصنوعی از سادهترین راههای کاهش علائم هستند.
اگر به قطرههای چشمی به دفعات زیاد نیاز دارید، انواع فاقد مواد نگهدارنده معمولاً گزینه مناسبتری هستند. با این حال، خشکی مداوم، درد، قرمزی قابل توجه یا تغییر دید نیاز به بررسی چشمپزشکی دارد؛ زیرا هر ناراحتی چشمی در پاییز لزوماً ناشی از خشکی نیست.
نظر شما درباره این مطلب چیست؟
