علت خودارضایی در کودکان و نوجوانان

خود ارضایی یعنی اینکه یک فرد، رفتاری را با خود انجام بدهد تا بتواند به لذت جنسی برسد. ولی این عمل در کودکان صرفاً و فقط یک لذت و یک منبع آرامش‌بخش است و هیچ‌گونه قصد لذت بردن جنسی به معنای بزرگ‌سالی در کودکان وجود ندارد. در نوجوانان نیز خود ارضایی ممکن است به دلیل مسائل مربوط به دوران بلوغ و تصورات جنسی که می‌تواند انجام دهد و ناشی از ترشح و رشد هورمون‌های جنسی است باشد. این عمل انتخابی است و خود کودک یا نوجوان در یک‌لحظه تصمیم می‌گیرد که خود ارضایی را انجام دهد.

علت خود ارضایی کودکان

یکی از اولین دلایلی که ممکن است یک کودک را وادار به دست‌کاری اندام تناسلی خود کند، این است که کودک تازه از پوشک گرفته‌شده است و می‌تواند آلت تناسلی بدن خود را مشاهده کند. این مشاهده می‌تواند حس کنجکاوی کودک را برانگیخته نماید. کافی است یک کودک یک‌بار به اندام تناسلی خود دست بزند و این دست زدن‌ها به‌صورت عادت برایش دربیاید. لذتی که از لمس این ناحیه از بدن به کودک دست می‌دهد کاری می‌کند که کودک این عمل را پی‌درپی و البته در شرایط خاصی انجام دهد. در نوجوانان نیز خود ارضایی ناشی از رشد و ترشح هورمون‌های جنسی که در شرایط بلوغ برایش ایجاد می‌شود، اتفاق می‌افتد.

دلیل خودارضایی در کودکان

ولی نکته‌ای که هم در کودکان و هم در نوجوانان و یا بزرگ‌سالان می‌تواند مشترک باشد این است که همهٔ این اقشار درزمانی که دچار یک مساله مهم روان‌شناختی می‌شوند دست به خود ارضایی می‌زنند و آن‌هم اضطراب و استرس می‌باشد. درواقع یک عامل بسیار مهم مبنی بر اینکه کاری کند تا یک کودک یا نوجوان دست به مالش آلت تناسلی خود بزند شرایط روانی سخت و دشوار و اضطراب‌ها و نگرانی و استرس‌هایی است که آن فرد تحمل می‌کند و برای رسیدن به یک لذت کاذب موقتی دست به عمل خود ارضایی می‌زند.

والدین با خودارضایی فرزندشان چه‌کار کنند؟

در نوجوانان عمل خود ارضایی بیشتر به‌صورت مالش مستقیم آلت تناسلی با دست یا یک شیء خارجی است ولی در کودکان کوچک‌تر این عمل ممکن است یا به‌صورت مالش با دست باشد و یا به‌صورت انبساط و انقباض عضلانی ران‌های پاهای خود و یا به‌صورت نشستن بر روی شیء ای خاص مثل دسته صندلی، لبه صندلی و یا پای یک فرد و کشیدن خود بر روی آن باشد. والدین با دیدن این صحنه‌ها اولین کاری که باید انجام بدهند این است که آرامش خود را حفظ کنند زیرا اگر از کنترل خارج شوند و فرزندشان را دعوا کنند دقیقاً شرایط را برای ادامه کار فرزندشان فراهم کرده‌اند؛ یعنی اضطراب ناشی از دعوای والدین می‌تواند کاری کند که فرزند دوباره این کار را انجام بدهد. چون در مواقعی به آرامش نسبی و زودگذر دست می یابد و خیلی سریع عادت خواهد کرد. لازم است دوستانه حسب شرایط سنی با او مکالمه دوستانه داشته باشید و از مشاور کمک و راهنمایی بگیرید.

با خود ارضایی دختر و پسر نوجوانم چه کنم؟

سؤال: به‌تازگی متوجه شده‌ام که پسر نوجوانم مبتلابه خود ارضایی است، چگونه با او رفتار کنم؟

یک روان‌شناس و مشاور خانواده در پاسخ این سؤال می‌گوید: در دوران نوجوانی با افزایش هورمون‌های جنسی، تفکرات در ارتباط با جنس مخالف شدت می‌یابد و این مساله طبیعی است اما اگر کسی اصول اخلاقی را زیر پا بگذارد، می‌تواند باعث انحطاط اخلاقی خود و خانواده‌اش شود. این حالت می‌تواند خطرهایی هم در پی داشته باشد. بهتر است والد هم‌جنس با فرزند صحبت کند که در این مورد خاص این وظیفه بر عهده پدر است و اگر پدر توانایی این کار را ندارد، باید از یک روان‌شناس یا مشاور کمک بگیرید تا درباره زیان‌های این کار و مسائل اخلاقی با فرزندتان صحبت کند. ضمن اینکه باید تمهیداتی در این زمینه بیندیشید؛ مثلاً انرژی نوجوان باید با روش‌هایی مانند انجام انواع ورزش‌ها تخلیه و فکر و تمرکزش برای درس‌هایش بیشتر شود.

احتلام در نوجوانی

یکی از مسایلی که در نوجوانی و بلوغ برای افراد اتفاق می‌افتد به‌ویژه در پسران، مساله احتلام و دیدن خواب‌های خاصی می‌باشد که منجر به محتلم شدن می‌گردد. البته این مساله حتمی نیست و تقریباً در 70 درصد پسران و 10 درصد دختران ممکن است این اتفاق بیافتد. معمولاً در افرادی که آرامش روانی ندارند و هیجان منفی و اضطرابشان زیاد است بیشتر از دیگران این مساله برایشان ایجاد می‌شود.

راهکارهای جلوگیری از خود ارضایی کودک و نوجوان

چگونه از خودارضایی کودکان جلوگیری کنیم؟

1- اولین قدم برای جلوگیری از خود ارضایی در کودکان این است که هم‌زمان با از پوشک گرفتن کودک سعی کنیم که حداقل تا حدود 5 الی 6 سالگی آلت تناسلی جنس مخالف خود را نبیند؛ زیرا در این مرحله کودک کنجکاو است حال اگر آلت تناسلی جنس مخالف خود را ببیند کنجکاوی‌اش بیشتر می‌شود و ممکن است به دلیل درآوردن تفاوت خود با دیگری به جستجو بپردازد.

2- والدین از ابتدای تولد به‌ویژه از 3 سالگی باید تربیت جنسی را آموزش ببینند.

3- در تربیت جنسی گفته می‌شود که برای شستن کودکان نوزاد دست والد نباید به‌صورت حرکت رفت‌وبرگشت باشد بلکه بهتر است از سمت مثانه به سمت مقعد دست کشیده شود و بعد دست را برداشته و دوباره این عمل را انجام داد.

4- در تربیت جنسی گفته می‌شود که کودک از حدود 3 سالگی با والد جنس مخالف خود نباید به حمام برود ولی اگر بنابر دلایلی مجبور شد این کار را انجام دهد والد جنس مخالف باید با پوشش باشد و نواحی جنسی‌اش مشخص نباشد.

5- در تربیت جنسی گفته می‌شود که از حدود سن 3 سالگی والدین باید مراقب لباس پوشیدن خود در منزل و در حضور کودکشان باشند. مادران و پدران باید از پوشیدن لباس‌های بسیار باز که نواحی جنسی آن‌ها را کامل و واضح نشان می‌دهند خودداری کنند.

6- شیرآلات دستشویی باید چک شود. آن دسته از شیرهایی که خراب هستند و یا به دلیل رسوب گرفتگی آب از آن‌ها به‌درستی خارج نمی‌شود ممکن است به تحریک آلت تناسلی فرد پرداخته و این فرد تصمیم بگیرد که خود ارضایی خود را با استفاده از آب انجام بدهد.

7- در مورد شیرهای آب سرویس‌های بهداشتی گفته شود که استفاده از آب‌های پرفشار و بسیار داغ نیز می‌تواند به ایجاد این تحریک کمک کند.

روش های جلوگیری از خودارضایی کودکان

8- در سنین نوجوانی بهتر است نوجوان قبل از خواب شبانه غذای کمتر و سبکی را بخورد؛ و از دیدن فیلم‌ها و صحنه‌های تحریک‌آمیز دور باشد.

9- داشتن تحرک جسمانی و ورزش کردن به دلیل اینکه کمک به تخلیه هیجانات اضافی فرد می‌کند، می‌تواند به رساندن فرد به آرامش کمک کند.

10- باید کودکان را از ابتدا به این عادت بدهیم که به روی شکم نخوابند زیرا این حالت ممکن است به تحریک آلت تناسلی به‌ویژه در پسران کمک کند.

11- والدین باید به محیط زندگی کودک و نوجوان به لحاظ آرامش و دور از تنش و حتی پوشش افرادی که جلوی چشمان فرزندان ظاهر می‌شوند حساس باشند که فرزندان در آرامش روانی به سر برند و از هرگونه اضطراب و هیجان جنسی به دور باشند. نحوه رفتار با فرزند بسیار مهم است و پیشنهاد می‌شود که والدین حتماً دوره‌های فرزند پروری و ارتباط با نوجوان را بگذرانند.

12- لباس‌زیر کودک و نوجوان نباید تنگ، چسبان و یا پلاستیکی باشد؛ زیرا این موارد می‌تواند به تحریک آلت تناسلی کودک کمک کند.

13- والدین باید مراقب انجام اعمال جنسی خود باشند. قبل از اینکه با یکدیگر رابطه زناشویی داشته باشید از اینکه کودکتان متوجه این مساله نمی‌شود خاطرجمع باشید. شنیدن صدای والدین در حین اعمال جنسی و یا حتی صدایی که ممکن است از تخت والدین دربیاید می‌تواند به کنجکاوی کودک کمک کند.

14- کودکان باید حداقل دو ساعت قبل از خواب مایعات ننوشند و قبل از خواب به تخلیه مثانه خود بپردازند؛ زیرا پر بودن آلت تناسلی و فشاری که به مثانه وارد می‌شود می‌تواند به تحریک این ناحیه کمک کند.

15- خوردن بیش‌ازحد غذاهای محرک و تند می‌تواند مضر باشد. حتماً بعد از خوردن این غذاها یک غذای خنک و به‌اصطلاح سردی به کودک یا نوجوان داده شود.