درمان خانگی سرفه خشک شبانه کودکان؛ برای کاهش سرفه چه کنیم؟

سرفه شبانه کودک می‌تواند خواب او و والدین را به‌هم بزند و طبیعی است که در چنین شرایطی به دنبال راهی ساده برای آرام کردن سرفه باشید. خوشبختانه در بسیاری از موارد، به‌خصوص زمانی که سرفه همراه سرماخوردگی ایجاد شده است، چند اقدام ساده خانگی می‌تواند به کاهش تحریک گلو و بهتر شدن خواب کودک کمک کند.

درمان خانگی سرفه خشک شبانه کودکان بیشتر با هدف آرام کردن گلو، تأمین مایعات، کاهش گرفتگی بینی و مناسب‌تر کردن هوای اتاق انجام می‌شود؛ نه اینکه سرفه را به‌طور کامل متوقف کند. سرفه یکی از مکانیسم‌های دفاعی بدن است و به پاک شدن راه‌های هوایی کمک می‌کند.

در ادامه با روش‌هایی آشنا می‌شویم که می‌توانید متناسب با سن کودک در خانه امتحان کنید و همچنین می‌بینیم چه زمانی سرفه نیاز به بررسی پزشک دارد.

عسل؛ یکی از ساده‌ترین راه‌های کاهش سرفه شبانه

اگر کودک بیش از یک سال دارد، عسل یکی از گزینه‌های ساده برای تسکین سرفه است. مطالعات نشان داده‌اند که عسل می‌تواند به کاهش شدت و دفعات سرفه و بهتر شدن خواب کودک کمک کند.

برای کودکان بالای یک سال می‌توان حدود نصف تا یک قاشق چای‌خوری عسل را پیش از خواب به کودک داد. عسل را می‌توان به‌تنهایی یا در مقدار کمی آب ولرم حل کرد.

نکته بسیار مهم: به نوزادان زیر یک سال به هیچ عنوان عسل ندهید، زیرا خطر بوتولیسم نوزادی وجود دارد.

مایعات ولرم به آرام شدن گلو کمک می‌کنند

کم‌آبی می‌تواند احساس خشکی و تحریک گلو را بیشتر کند. بنابراین در طول روز، کودک را به نوشیدن مایعات مناسب تشویق کنید.

برای کودکان بزرگ‌تر از یک سال، نوشیدنی‌های ولرم، آب، شیر و برخی نوشیدنی‌های بدون کافئین می‌توانند برای تسکین گلو مناسب باشند. نوشیدنی نباید داغ باشد، زیرا ممکن است باعث سوختگی دهان و گلو شود.

اگر کودک به دلیل گرفتگی بینی شب‌ها بیشتر سرفه می‌کند، رسیدگی به گرفتگی بینی هم می‌تواند کمک‌کننده باشد.

شست‌وشوی بینی با سرم نمکی را فراموش نکنید

گاهی سرفه شبانه فقط از خشکی یا التهاب گلو نیست. ترشحات بینی ممکن است به پشت حلق بروند و کودک را به سرفه بیندازند.

استفاده از قطره یا اسپری محلول سالین (آب‌نمک استریل مخصوص بینی) می‌تواند به مرطوب شدن مجاری بینی و خارج شدن ترشحات کمک کند. برای نوزادان و کودکان کم‌سن نیز می‌توان در صورت گرفتگی بینی، پس از استفاده از سالین، ترشحات را با پوآر یا وسیله مناسب به‌آرامی خارج کرد.

این کار به‌خصوص قبل از خواب می‌تواند تنفس از راه بینی را راحت‌تر کند.

رطوبت مناسب اتاق برای کاهش سرفه خشک

هوای خشک ممکن است گلو و مجاری تنفسی را تحریک کند. اگر هوای اتاق خشک است، استفاده از دستگاه بخور سرد می‌تواند به مرطوب شدن هوا و کاهش احساس خشکی کمک کند.

اگر از دستگاه بخور استفاده می‌کنید، تمیز کردن منظم آن اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دستگاه کثیف می‌تواند محل رشد کپک و باکتری شود.

بهتر است از بخور داغ و دستگاه‌های بخور گرم برای کودک استفاده نکنید؛ بخار داغ می‌تواند خطر سوختگی ایجاد کند و طبق توصیه FDA، بخور سرد انتخاب مناسب‌تری است.

آیا بالا آوردن سر کودک هنگام خواب مفید است؟

برای کودکان بزرگ‌تر، قرار گرفتن در وضعیت راحت و مناسب هنگام استراحت می‌تواند به احساس راحتی بیشتر کمک کند، اما بالش اضافه برای نوزادان و کودکان کم‌سن روش ایمنی برای خواب نیست.

به‌خصوص برای نوزادان، هنگام خواب باید اصول خواب ایمن رعایت شود و از قرار دادن بالش، پتو یا وسایل نرم اضافه در محل خواب خودداری شود.

بنابراین اگر کودک شما نوزاد است، برای تغییر وضعیت خواب یا استفاده از بالش به توصیه‌های پزشک کودک توجه کنید و برای کاهش سرفه به روش‌های ایمن‌تری مانند سالین بینی و تأمین مایعات متناسب با سن تکیه کنید.

آیا دمنوش‌های گیاهی برای سرفه کودک مناسب هستند؟

طبیعی بودن یک گیاه به معنی بی‌خطر بودن آن برای کودک نیست. ترکیبات گیاهی می‌توانند از نظر مقدار مصرف، غلظت و احتمال تداخل با داروها متفاوت باشند و بسیاری از آن‌ها برای کودکان به اندازه کافی بررسی نشده‌اند.

به همین دلیل بهتر است برای درمان سرفه کودک، به‌خصوص در سنین پایین، سراغ دمنوش‌های گیاهی غلیظ، عصاره‌ها یا ترکیبات چندگیاهه به‌صورت خودسرانه نروید.

اگر قصد استفاده از یک فرآورده گیاهی را دارید، بهتر است ابتدا درباره مناسب بودن آن برای سن کودک با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

آیا ماساژ قفسه سینه سرفه را درمان می‌کند؟

ماساژ ملایم می‌تواند برای بعضی کودکان آرامش‌بخش باشد، اما نباید آن را درمان سرفه یا روشی برای «بهبود گردش خون ریه» در نظر گرفت.

اگر کودک از تماس ملایم و نوازش آرام لذت می‌برد، می‌توانید برای ایجاد آرامش او را به‌آرامی ماساژ دهید؛ اما از روغن‌های اسانسی غلیظ یا مواد معطر قوی، به‌خصوص در نوزادان و کودکان کم‌سن، بدون نظر پزشک استفاده نکنید.

برخی محصولات مالیدنی حاوی منتول نیز محدودیت سنی دارند؛ برای مثال، منابع اطفال استفاده از این محصولات را برای کودکان زیر دو سال توصیه نمی‌کنند.

برای کاهش سرفه شبانه کودک چه کارهایی را انجام ندهیم؟

گاهی تلاش برای آرام کردن سرفه باعث می‌شود والدین به سراغ محصولاتی بروند که برای سن کودک مناسب نیستند. چند نکته مهم را در نظر داشته باشید:

• به کودک زیر یک سال عسل ندهید.
• داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی را بدون توجه به سن و دستور پزشک یا بروشور دارو مصرف نکنید.
• هرگز داروی مخصوص بزرگسالان را به کودک ندهید.
• چند داروی سرماخوردگی را همزمان و بدون بررسی ترکیبات آن‌ها مصرف نکنید.
• از اسانس‌ها و ترکیبات گیاهی غلیظ به‌صورت خودسرانه استفاده نکنید.
• برای خواب نوزاد از بالش یا وسایل نرم اضافه استفاده نکنید.

FDA هشدار می‌دهد که داروهای بدون نسخه سرفه و سرماخوردگی می‌توانند برای کودکان خردسال خطرناک باشند؛ به‌خصوص در کودکان زیر دو سال، برخی ترکیبات می‌توانند عوارض جدی ایجاد کنند و تولیدکنندگان نیز روی بسیاری از این محصولات درج می‌کنند که برای کودکان زیر چهار سال استفاده نشوند.

چه زمانی سرفه کودک نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟

بیشتر سرفه‌های ناشی از سرماخوردگی با مراقبت مناسب به‌تدریج بهتر می‌شوند، اما بعضی علائم نیاز به بررسی پزشکی دارند.

اگر کودک دچار تنگی نفس، تنفس سخت یا سریع، خس‌خس، فرورفتگی قفسه سینه هنگام نفس کشیدن، کبودی لب‌ها، بی‌حالی شدید یا مشکل در نوشیدن مایعات شد، منتظر ماندن برای اثر درمان خانگی مناسب نیست و باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود.

همچنین اگر سرفه طولانی شود، کودک رو به بدتر شدن باشد یا همراه با تب قابل‌توجه و علائم غیرمعمول باشد، بهتر است با پزشک کودک مشورت کنید.

یک روتین ساده برای آرام کردن سرفه شبانه کودک

اگر کودک سرماخورده است و علائم هشدار ندارد، می‌توانید قبل از خواب این کارهای ساده را انجام دهید:

• اگر بینی گرفته است، از قطره یا اسپری سالین مناسب استفاده کنید.
• به کودک مایعات کافی و متناسب با سنش بدهید.
• اگر کودک بالای یک سال است، مقدار مناسبی عسل به او بدهید.
• اگر هوای اتاق خشک است، از بخور سرد تمیز استفاده کنید.
• اتاق را از دود سیگار، عطرهای تند و سایر محرک‌های تنفسی دور نگه دارید.
• اجازه دهید کودک در وضعیت راحت و ایمن استراحت کند.

این اقدامات قرار نیست سرفه را در چند دقیقه کاملاً متوقف کنند؛ هدف این است که تحریک گلو و راه‌های هوایی کمتر شود و کودک راحت‌تر استراحت کند.

جمع‌بندی؛ برای سرفه خشک شبانه کودک چه کنیم؟

سرفه شبانه همیشه به درمان پیچیده نیاز ندارد. اگر کودک حال عمومی خوبی دارد و مشکل تنفسی یا علامت هشدار دیگری ندارد، با چند مراقبت ساده می‌توانید شرایط خواب او را راحت‌تر کنید. در مقابل، بروز علائمی مانند تنگی نفس، کبودی لب‌ها یا بی‌حالی شدید نیاز به بررسی پزشکی دارد.

شما برای آرام کردن سرفه شبانه فرزندتان از چه ترفندی استفاده می‌کنید؟ تجربیاتتان را در کامنت‌ها بنویسید تا به بقیه والدین کمک کنید.

نظر شما درباره این مطلب چیست؟