بهترین مدت زمان نگهداری مواد غذایی در فریزر بدون از دست رفتن ارزش غذایی آن ها

نگهداری مواد غذایی در فریزر یکی از روش‌های مؤثر برای افزایش مدت زمان مصرف و حفظ مواد مغذی آن‌ها است. با این حال، این روش نگهداری نیز محدودیت‌هایی دارد که ممکن است تأثیر منفی بر کیفیت و ارزش غذایی مواد داشته باشد. مدت زمان مناسب برای فریز کردن انواع مواد غذایی به عوامل مختلفی از جمله نوع ماده غذایی، دمای فریزر و شرایط بسته‌بندی بستگی دارد. در این مقاله، به بررسی بهترین مدت زمان نگهداری مواد غذایی در فریزر می‌پردازیم تا بدون از دست دادن ارزش غذایی، طعم و بافت آن‌ها حفظ شود. همچنین نکاتی پیرامون نحوه فریز کردن صحیح مواد و تأثیر دمای فریزر بر کیفیت و ایمنی غذاها ارائه خواهیم داد. هدف این مطلب، کمک به مصرف‌کنندگان برای بهره‌برداری بهینه از فریزر و جلوگیری از هدررفت مواد غذایی است.

نحوه فریز کردن مواد غذایی مختلف

زمانی که صحبت از حفظ ارزش غذایی مواد غذایی مختلف ‌شود، نحوه نگهداری آنها اهمیت زیادی پیدا می‌کند. برای مثال، نگهداری برنج یا پاستای باقی‌ مانده در یخچال می‌تواند موجب افزایش میزان نشاسته مقاوم به هضم این غذاها شود که برای سلامتی انسان مفید است، اما فریز کردن و گرم‌ کردن دوباره‌ آن‌ها ممکن است تأثیراتی بر ارزش غذایی‌شان بگذارد.

تغییرات ارزش غذایی ناشی از فریز کردن به نوع غذا و اینکه آیا آن ماده غذایی پیش از فریز شدن پخته یا بلانچ شده است، بستگی دارد. برخی مواد غذایی پس از پخت یا بلانچ شدن (قرار دادن در آب جوش برای ۱ دقیقه) بهتر جذب می‌شوند اما برخی دیگر ممکن است در صورت مصرف خام، ارزش غذایی بالاتری داشته باشند.

هنگامی که غذایی در داخل ظرف یا کیسه فریزر منجمد می‌شود، کریستال‌های یخ روی آنها تشکیل می‌شوند که می‌توانند دیواره سلولی را تخریب کرده و موجب از دست رفتن برخی مواد مغذی شوند، به ویژه ویتامین‌های C و گروه B که محلول در آب هستند. البته، این کاهش مواد مغذی معمولاً بسیار کم است و تحقیقات بیشتری لازم است تا تأثیر دقیق انجماد بر ارزش غذایی مواد غذایی مشخص شود.

حفظ بهتر مواد مغذی غذاها با انجماد آنها

انجماد مواد غذایی، اگر به‌ طور صحیح انجام شود، می‌تواند در مقایسه با سایر روش‌های نگهداری، مواد مغذی آنها را بهتر حفظ کند. این فرایند با کند کردن سرعت تخریب  ویتامین‌ها، به حفظ مواد مغذی کمک می‌کند. در صورتی که غذا در دمای اتاق یا یخچال نگهداری شود، ویتامین‌ها سریع‌تر از بین می‌روند. به‌ عنوان مثال، میوه‌ها و سبزیجات تازه را می‌توان در اوج رسیدگی و طی چند ساعت پس از برداشت فریز کرد تا مواد مغذی آنها به‌ خوبی حفظ شود. اما این مواد ممکن است در زمان انتقال از مزرعه به فروشگاه بخشی از ارزش غذایی خود را از دست بدهند.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۷ بر روی کیفیت مواد مغذی سبزیجات ومیوه‌های تازه، تازه فریز شده و تازه نگهداری‌ شده در یخچال انجام شد. در این مطالعه، غذاهای تازه در یخچال به مدت پنج روز نگهداری شدند. نتایج نشان داد که تفاوت قابل‌ توجهی در محتوای ویتامینی مشاهده نشد، اما نکته‌ای که برجسته شد این بود که سبزیجات و میوه‌های منجمد شده نسبت به آن‌هایی که در یخچال به مدت پنج روز نگهداری شدند، حاوی مواد مغذی بیشتری بودند. استفاده از زیپ کیپ به دلیل عدم ورود هوا و رطوبت به غدا موجب تازه و باکیفیت تر ماندن آن می‌شود.

مدت زمان نگهداری مواد غذایی مختلف در فریزر

روی بسته‌بندی مواد غذایی دمای نگهداری و انجماد آنها مشخص شده است. همچنین توجه داشته باشید که در حالت عادی فریزر باید روی دمای 18- درجه تنظیم شود. عامل مهم دیگری که در مدت نگهداری مواد غذایی در فریزر مؤثر است نوع ماده غذایی است.

مدت زمان نگهداری میوه‌ها در فریزر

میوه‌ها معمولاً تا 8 ماه در فریزر باقی می‌مانند، اما اگر برش نخورده باشند، می‌توانند برای مدت زمان طولانی‌تری نیز سالم بمانند. کیفیت میوه‌ها در هنگام انجماد بر مدت زمان نگهداری آنها تأثیر می‌گذارد. میوه‌ها نیز مانند سبزیجات نباید به طور مکرر در معرض تغییرات دما قرار گیرند. بنابراین از خارج کردن مکرر آنها از فریزر خودداری کنید. اگر میوه‌ها به درستی در فریزر ذخیره شوند، حتی ممکن است بیشتر از این مدت زمان هم دوام داشته باشند، اما ممکن است طعم یا ارزش غذایی آن‌ها پس از گذشت این مدت تغییر کند. اگر میوه‌ها رنگ کدر یا ظاهر یخ‌زده پیدا کنند، احتمالاً دیگر قابل مصرف نخواهند بود.

مدت زمان نگهداری محصولات گوشتی در فریزر

مدت زمان نگهداری انواع گوشت‌ها در فریزر متفاوت است:

• گوشت خام بره، گاو و گوساله بین 6 ماه تا ۱ سال در فریزر ماندگاری دارند.
• از ماهی‌های کم‌چرب 6 تا 7 ماه می‌توان در فریزر نگهداری کرد، در صورتی که ماهی‌های پرچرب تنها 3 ماه در فریزر قابل نگهداری خواهند بود.
• میگو را می‌توان 3 تا 6 ماه در فریزر نگه داشت.

مدت زمان نگهداری سوسیس و کالباس در فریزر

زمان مجاز برای نگهداری سوسیس و کالباس در فریزر 2 ماه است. پس از این مدت، ممکن است کیفیت آنها کاهش یابد. البته پس از گذشت این زمان نیز می‌توان از آن‌ها استفاده کرد، اما دیگر طعم آن‌ها تغییر کرده است. چربی موجود در گوشت ممکن است پس از نگهداری طولانی در فریزر تغییر طعم دهد. مصرف این محصولات خطرناک نیست، اما ممکن است طعمی خوشایند نداشته باشند.

مدت زمان نگهداری نان در فریزر

نان، شیرینی‌ و کیک‌ها را می‌توان تا 3 ماه در فریزر نگهداری کرد بدون آنکه کیفیت آنها کاهش یابد. برای نگهداری نان در فریزر، توصیه می‌شود که آن را در یک ظرف دربسته مناسب یا در بسته‌بندی اولیه خود قرار دهید. اگر نان پخته شده را منجمد می‌کنید، بهتر است قبل از انجماد آن را خنک کنید تا از کپک‌زدگی یا تخمیر جلوگیری شود. هنگام انجماد زدایی نان، حتماً تکه‌های یخ را بردارید تا از مرطوب شدن نان جلوگیری شود.

نکاتی درباره انجماد مواد غذایی

برای انجماد مواد غذایی، رعایت چند نکته مهم می‌تواند به حفظ کیفیت و ارزش غذایی آن‌ها کمک کند. اولین توصیه، بلانچ‌ کردن سبزی‌ها قبل از فریز کردن است. همچنین، باید مواد غذایی منجمد را در دمای زیر صفر درجه نگهداری کرد و از آن‌ها در بازه زمانی مشخص استفاده نمود تا کیفیت و ارزش غذایی مواد حفظ شود.

میوه‌ها و سبزیجات منجمد باید در مدت ۸ تا ۱۲ ماه استفاده شوند تا کیفیت مطلوبی داشته باشند، اما حتی اگر بیشتر از این زمان در فریزر بمانند، همچنان قابل استفاده هستند. اگر بسته‌بندی مواد غذایی را به طور مناسب انجام دهید، مثلا آن‌ها را در ظروف فریزری پیکنیک برند نگهداری کنید، کیفیت غذاها بهتر حفظ می‌شود. همچنین، انجماد سریع غذا کمک می‌کند تا کریستال‌های یخی بزرگ که می‌توانند به بافت غذا آسیب بزنند، تشکیل نشوند.

اگر مواد غذایی منجمد را از فروشگاه خریداری کرده‌اید، باید بلافاصله پس از رسیدن به خانه آن‌ها را در فریزر قرار دهید. همچنین، غذاهایی که تازه آماده کرده‌اید و قصد فریز کردن آن‌ها را دارید باید ظرف دو ساعت پس از آماده‌سازی در فریزر قرار گیرند تا از کاهش کیفیت آن‌ها جلوگیری شود.

توصیه‌هایی برای انجمادزدایی و گرم کردن مجدد غذا

برای یخ‌ زدایی و گرم‌ کردن دوباره غذاهای منجمد، رعایت روش‌های صحیح اهمیت زیادی دارد تا ارزش غذایی آن‌ها حفظ شود. استفاده از بخارپز، مایکروویو، ایرفرایر (هواپز یا سرخ‌کن بدون روغن) و تفت دادن از بهترین روش‌ها هستند. بخارپز کردن نسبت به آب‌پز کردن روش مناسب‌تری است چرا که ویتامین‌های حل شده در آب در غذا باقی می‌مانند و به داخل آب نفوذ نمی‌کنند.

با تحقیقی که روی یخ‌زدایی بروکلی صورت گرفت، مشخص شد که در فرآیند انجمادزدایی فوری با مایکروویو نسبت به روش‌های طولانی‌تر، مواد مغذی کمتری از دست می‌دهد. بنابراین، مدت زمان یخ‌زدایی اهمیت زیادی دارد و به‌ طور کلی مایکروویو تاثیرات منفی کمتری دارد. برای یخ‌زدایی، توصیه می‌شود بسته‌های غذایی منجمد را در یخچال یا مایکروویو یخ‌زدایی کرده و یا در حین پخت از آن‌ها استفاده کنید. از قرار دادن غذای منجمد در دمای اتاق یا استفاده از آب گرم در سینک یا روی کانتر آشپزخانه برای یخ‌زدایی خودداری کنید، زیرا این کار می‌تواند باعث رشد سریع میکروب‌ها شود.

نتیجه‌گیری

نگهداری مواد غذایی در فریزر یک روش کارآمد برای حفظ طولانی‌مدت آن‌هاست، اما باید توجه داشت که هر ماده غذایی دارای مدت زمان خاصی برای حفظ بهترین کیفیت و ارزش غذایی است. مدت زمان مناسب برای فریز کردن مواد غذایی به نوع آن‌ها، دمای فریزر و نحوه بسته‌بندی بستگی دارد. به‌طور کلی، گوشت‌ها و مرغ‌ها تا ۶ ماه، سبزیجات تا ۱۲ ماه و میوه‌ها بین ۸ تا ۱۲ ماه در فریزر قابل نگهداری هستند بدون آنکه از ارزش غذایی آن‌ها کاسته شود. برای حفظ کیفیت و ارزش غذایی، استفاده از بسته‌بندی مناسب و دمای فریزر منفی ۱۸ درجه سانتی‌گراد یا کمتر ضروری است. رعایت این نکات می‌تواند به جلوگیری از فساد مواد غذایی، کاهش ضایعات و بهره‌برداری بهینه از منابع غذایی کمک کند و کیفیت تغذیه‌ای آن‌ها را حفظ نماید.