چه ساختمان‌هایی به سیستم اطفا حریق نیاز دارند؟

آتش‌سوزی می‌تواند خسارات مالی یا جانی جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد. به همین خاطر مهم‌ترین دلیل استفاده از سیستم اطفا حریق در ساختمان‌ها حفاظت از جان افراد است. با نصب این سیستم و شنیدن صدای آژیر افراد فرصت کافی برای تخلیه ساختمان و نجات خود را دارند. سیستم اعلام حریق با تشخیص آتش‌سوزی امکان مهار آتش در مراحل اولیه را فراهم کرده و از گسترش آن به سایر بخش‌های ساختمان جلوگیری می‌کند. همچنین وجود این سیستم در ساختمان‌ها به افراد احساس امنیت و آرامش می‌دهد و باعث می‌شود تا در صورت بروز آتش‌سوزی افراد با خونسردی بیشتری عمل کنند. بسیاری از قوانین و مقررات ساختمانی نیز نصب سیستم اعلام حریق را برای ساختمان‌های مسکونی، تجاری و صنعتی الزامی کرده است.

سیستم اطفا حریق چیست؟

عملیات اطفا حریق اقدامات لازم برای مهار و خاموش کردن آتش و کاهش خسارات ناشی از آن است که با استفاده از تجهیزات و روش‌های مختلف (سیستم اطفا حریق) انجام می‌شود.

آشکارسازهای حریق، پنل کنترل، دستگاه‌های اعلام حریق، لوله‌ها و اتصالات، نازل‌ها و شیرآلات آتش‌نشانی از تجهیزات اصلی سیستم اطفا حریق هستند که نقش مهمی در تشخیص، اعلام و جلوگیری از گسترش آتش دارند.

انواع سیستم‌های اطفا حریق

به طور کلی این سیستم‌های اطفا حریق به دو دسته اصلی سیستم خودکار (اتوماتیک) و دستی تقسیم می‌شوند که در ادامه رایج‌ترین آن‌ها را معرفی خواهیم کرد:

سیستم‌های اسپرینکلر

سیستم‌های اسپرینکلر یکی از موثرترین و رایج‌ترین روش‌های اطفا حریق به صورت خودکار هستند. زمانی که حرارت محیط بالا می‌رود، آب با فشار از اسپرینکلر خارج شده و باعث خنک شدن آن و جلوگیری از گسترش آتش می‌شود. این سیستم‌ها براساس نوع فعال‌سازی به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اسپرینکلر تر: در این سیستم لوله‌ها همیشه پر از آب هستند و در صورت فعال شدن آب به سرعت از آن خارج می‌شود.
• اسپرینکلر پیش فعال: این مدل اسپرینکلرها به صورت دستی یا با یک سیستم تشخیص حریق فعال عمل می‌کنند.
• اسپرینکلر دلوژ: در این مدل سیستم تمام اسپرینکلرهای یک منطقه به طور همزمان فعال خواهند شد.

هیدرانت آتش‌نشانی

هیدرانت آتش‌نشانی در واقع یک شیر آب مخصوص است که در مکان‌های عمومی و ساختمان‌ها نصب می‌شود و در زمان حریق به آتش‌نشانان امکان دسترسی سریع و آسان به آب با فشار بالا را می‌دهد. این شیرها معمولاً به شبکه اصلی آب شهری متصل هستند و به عنوان یک منبع حیاتی برای اطفا حریق محسوب می‌شوند. هیدرانت‌ها براساس نوع اتصال و جنس بدنه به سه دسته هیدرانت زمینی، دیواری و زیر‌زمینی تقسیم می‌شوند.

خوب است که بدانید شیلنگ‌های آتش‌نشانی نیز آب را از هیدرانت به محل آتش‌سوزی منتقل می‌کنند. این شیلنگ‌ها از مواد مقاوم در برابر حرارت و فشار ساخته شده‌اند تا بتوانند در شرایط سخت آتش‌سوزی مقاومت داشته باشند.

اطفا حریق اتومات آبی

سیستم اطفا حریق اتوماتیک آبی یکی دیگر از سیستم‌های مقابله با آتش‌سوزی است که به صورت خودکار فعال شده و با پاشیدن آب آتش را مهار می‌کنند. این سیستم‌ها شبکه‌ای از لوله‌ها، اتصالات آتش‌نشانی و اسپرینکلرها هستند که معمولا در سقف ساختمان‌ها نصب می‌شوند. سیستم اتوماتیک آبی برای ساختمان‌های بزرگ، انبارها، مراکز صنعتی و هر مکانی که احتمال وقوع آتش‌سوزی‌های بزرگ در آن وجود دارد، استفاده می‌شود.

اطفا حریق اتومات CO2

این سیستم برای مقابله با آتش‌سوزی در محیط‌هایی مناسب است که تجهیزات حساس الکترونیکی، اتاق‌های سرور یا مواد قابل اشتعال وجود داشته باشد. همچنین این نوع سیستم شامل سیلندرهای حاوی گاز کربن دی اکسید، لوله‌ها، نازل‌ها و سیستم تشخیص حریق هستند و زمانی که دما یا دود را بالاتر از حد مجاز تشخیص دهند، شیر سیلندرها باز شده و گاز CO2 به سرعت در محیط منتشر می‌شود و از گسترش آتش جلوگیری می‌کنند.

4. اطفا حریق اتومات پودری

این سیستم‌ها با استفاده از پودرهای شیمیایی خشک به سرعت آتش را خاموش می‌کنند. سیستم اطفا حریق اتومات پودری برای آتش‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال، گازها و مواد جامد بسیار مناسب هستند و نسبت به سیستم‌های آبی مزایای بیشتری دارند. با این وجود این سیستم‌ها نیز محدودیت‌هایی دارند و انتخاب آن به عوامل مختلفی مانند نوع آتش، محیط و تجهیزات بستگی دارد.

اطفا حریق اتومات فوم

سیستم اطفا حریق اتوماتیک فوم برای خاموش کردن آتش‌سوزی‌های ناشی از مایعات قابل اشتعال مانند بنزین، نفت و سایر مواد نفتی طراحی شده است. این سیستم به حسگرهای حرارتی یا دودی مجهز است که در صورت تشخیص آتش به طور خودکار با کمک آب و یک ماده کف‌زا از طریق نازل‌های مخصوص آتش را خاموش می‌کنند.

توجه داشته باشید که انتخاب نوع سیستم اطفا حریق به عوامل مختلفی از جمله نوع مواد قابل اشتعال، حجم فضا، میزان خطر آتش‌سوزی، شرایط محیطی و بودجه بستگی دارد.

ساختمان‌هایی که به سیستم‌های اطفای حریق نیاز دارند

تمام ساختمان‌ها بسته به نوع کاربری نیازمند سیستم‌های اطفای حریق هستند. با این حال در ادامه آن دسته از ساختمان‌هایی که به سیستم‌های اطفای حریق نیاز دارند را معرفی می‌کنیم:

• ساختمان‌های مسکونی:

آپارتمان‌ها، مجتمع‌ها و برج‌های مسکونی به ویژه ساختمان‌هایی که پارکینگ زیر زمینی دارند به دلیل خطر بالای آتش‌سوزی نصب اسپرینکلرها، دتکتورهای دود و کپسول‌های آتش‌نشانی بسیار ضروری است.

• ساختمان‌های تجاری:

چون در دفترهای اداری، فروشگاه‌ها و مراکز خرید تراکم افراد بالا است و از طرفی مواد قابل اشتعال وجود دارد، حتما باید سیستم‌های اعلام و اطفا حریق را نصب کنید.

• کارخانجات صنعتی:

ساختمان‌های صنعتی، کارخانه‌ها و کارگاه‌ها به ویژه صنایع شیمیایی، نفت و گاز به دلیل ذخیره‌سازی مواد خام، محصولات و تجهیزات که ممکن است قابل اشتعال باشند، نصب سیستم اطفا حریق الزامی است.

• ساختمان‌های درمانی و مراقبتی:

در بیمارستان‌ها، خانه‌های سالمندان، کلینیک‌ها و آزمایشگاه‌ها چون نگهداری تجهیزات حساس، مواد شیمیایی و محدودیت سالمندان نیازمند سیستم اعلام اطفا حریق هستند.

تجهیزات و سیستم اطفا حریق در ساختمان‌ها چگونه نصب می‌شوند؟

چون نصب سیستم اطفا حریق در ساختمان‌های مسکونی به منظور افزایش ایمنی و کاهش خسارات ناشی از حریق بسیار مهم است، به همین دلیل برای انجام این فرآیند باید تمامی استانداردها و مقررات ایمنی رعایت شود. مراحل کلی نصب سیستم اطفا حریق به این صورت است که در ابتدا کارشناسان با بررسی مصالح ساختمانی، تعداد طبقات و کاربری فضاها مناسب‌ترین نوع سیستم اطفا حریق را برای ساختمان انتخاب می‌کنند و بعد از آن مکان‌هایی را برای نصب پنل کنترل، آژیرهای صوتی و سیستم‌های اسپرینکلر مشخص می‌کنند. بعد از تمام شدن نصب آن را به طور کامل تست می‌کنند تا از عملکرد صحیح تمام اجزا آن مطمئن شوند.

نصب صحیح سیستم اطفا حریق در ساختمان‌ها باعث می‌شود که در صورت وقوع حریق به سرعت آتش را مهار کرده و از گسترش آن جلوگیری کند.