بیماری ها

تاثیرات آلودگی هوا بر ریه از دیدگاه برنامه طبیب

این روزها یکی از مشکلات شایع در جامعه، وجود ریزگردها و آلودگی هواست که سلامتی انسان ها را در معرض خطر قرار داده است. از این رو برنامه طبیب در پخش زنده شبکه3 ، یکی از آیتم های خود را به این موضوع اختصاص داد و با دعوت از دکتر رضا قادری (فوق تخصص بیماری های ریه) درباره این مبحث به گفتگو نشست تا با اطلاعات جامعی که از طریق این برنامه به دست می آید، نفس کشیدن برای دیگران راحت شود و مخاطبان با ویژگی های یک ریه سالم آشنا شوند.

در این بخش صحبت های مفید و کاربردی جناب دکتر قادری را به رشته تحریر درآورده ایم تا در این راستا راهکارهای مناسب، موارد مراقبتی، تغذیه ای و … در اختیار افراد جامعه قرار گیرد.

ریه کجاست؟

ریه از بزرگ ترین ارگان های بدن است که شکلی شبیه به کله قند دارد. محل قرار گرفتن آن در دو طرف قفسه سینه است که از قسمت بالای استخوان ترقوه شروع می شود و تا دنده تحتانی ادامه دارد که البته از آخرین دنده به سمت پشت حرکت می کند. به طوری که قسمت بیشتری از ریه در پشت انسان قرار گرفته است و از آن جایی که نای تقسیم بندی هایی دارد، با تنفس انسان هر سه قسمت ریه درگیر شده و مشغول به فعالیت می شود.

به همین علت است که پزشکان برای معاینه ریه، گوشی را در هر دو قسمت جلو و پشت قرار می دهند تا دقیق تر صدای تنفس افراد را بشنوند.

علت بیماری های ریه چیست؟

به گفته دکتر رضا قادری مهمان برنامه شبکه سه بخش زیادی از بیماری ها به دلیل ژنتیک افراد است مثلا در پدیده های آلرژیک حدود 80 الی 85 درصد به ژنتیک برمی گردد.

یا افرادی که مبتلا به سرطان هایی نظیر ریه می شوند، با بررسی سابقه فامیلی آن ها متوجه می شویم که سرطان این ارگان در خانواده بیشتر از دیگر بیماری هاست و در مجموع بخش ژنتیکی بیماری های ریه را نمی توان منکر شد.

البته برای درمان و پیشگیری بیماری های ژنتیکی ریه و ریزفاکتورها، دست افراد کاملا بسته نیست. به گونه ای که این افراد  برای داشتن ریه سالم باید شیوه های صحیح زندگی را رعایت کنند تا تاثیرات این گونه مسائل به حداقل میزان ممکن برسد.

تاثیرات آلودگی هوا بر ریه

آلودگی هوا را می توان به دو فصل تقسیم بندی کرد.

دسته اول آلودگی مربوط به وارونگی هواست و دسته دوم آلودگی هایی است که در اثر گرد و غبار و ریزگردها به وجود می آید.

آلودگی های ناشی از وارونگی هوا، بیشتر مختص به فصول سرد سال است. این تفکر که این نوع آلودگی هوا خطرات بسیار بیشتری نسبت به آلودگی های ناشی از گرد و غبار و ریزگردها دارد، تفکری اشتباه است.

در اصل هر دو نوع آلودگی می توانند صدمات جبران ناپذیری برای ریه انسان ها داشته باشند.

تاثیر آلودگی هوا بر ریه انسان

در مجموع افراد در معرض خطر آلودگی هوا را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد.

  • برخی از افراد هستند که ازقبل بیمارند یعنی دچار بیماری های آلرژیک نظیر آسم، آبریزش بینی، آلرژی های فصلی می شوند. در واقع گرد و خاک و ریزگردها می توانند این پدیده ها را شعله ور کنند. به گونه ای که این افراد با وجود آلودگی هوا دچار مشکلاتی نظیر تنگی نفس، خس خس سینه و سرفه می شوند.
  • دسته دیگری از افراد پدیده های آلرژیک دارند اما از وجود چنین مشکلی اطلاعی ندارند و بیماری به صورت خاموش در بدن آن ها نهفته است تا این که با وجود گرد و غبار و ریزگردها این آسم یا آلرژی خاموش دوباره پدیدار می شود.

این دو دسته از افراد با بروز علائم بیماری به پزشک یا اورژانس مراجعه کرده و اقدامات پیشگیرانه را انجام خواهند داد.

  • اما دسته سوم اصلا متوجه نمی شوند که چه اتفاقاتی در بدنشان می افتد. ریزگردهایی که اندازه آن ها کمتر از یک دهم میکرومتر هست وارد فضای عمیقی از ریه شده و منجر به ایجاد بیماری مزمن ریه خواهند شد.

در حقیقت این ریزگردها با نفوذ به عمق ریه، منجر به التهاب کیسه هایی هوایی می شوند. در این راستا اگر افراد التهاب ریه را متوجه نشوند و جلوی پیشرفت آن را نگیرند نهایتا به فیبروز دچار می شوند.

در این حالت با انجام سی تی اسکن فرد مبتلا به فیبروز، مشاهده می کنیم که بخشی از ریه فرد به قدری سفت شده که عملکرد خود را به درستی انجام نخواهد و با هیچ درمانی هم برگشت پذیر نخواهد بود.

از این رو چنین بیمارهایی باید همواره وابسته به اکسیژن باشند و متاسفانه عاقبت خوبی نخواهند داشت. چرا که درمان قطعی برای آن ها وجود ندارد.

حتی در مقایسه این بیماری نسبت به آسم،  باید گفت که آسم را می توان کنترل و درمان کرد، در حالی که برای برطرف کردن مشکل فیبروز ریه، هیچ داروی قطعی وجود نداشته و قابل درمان کردن نیست.

تاثیر آلودگی هوا بر ریه انسان

در زمان آلودگی چه اقداماتی باید انجام داد؟

به گفته مهمان برنامه شبکه 3 ، چهار  دسته از افراد هستند که بیشتر از سایرین در معرض خطر قرار می گیرند.

  • اولین دسته در معرض خطر، افراد پیر و ناتوان هستند. چرا که این افراد بیماری های زمینه ای مختلفی نظیر مشکلات قلبی، دیابت و …. دارند و از این رو کنترل کردن بیماری های ریوی برای آن ها مشکل تر از افراد جوان است. بنابراین افراد مسن در زمان آلودگی باید نکات سلامتی را به صورت جدی رعایت کنند و اطلاع رسانی به موقع باعث می شود تا افراد از منزل خارج نشده و فعالیت های بیرونی خود را از دور مدیریت نمایند.
  • هم چنین افرادی که بیماری های زمینه ای، نظیر نارسایی کلیه، مشکلات کبدی و دیابت و …. دارند، در دسته افراد پر خطر قرار گرفته اند و باید از هر گونه آلودگی هوا مانند ریزگردها و وارونگی هوا دور بمانند.
  • دسته سوم شامل افرادی است که به دلیل مشغله کاری که دارند، باید مدت زمان زیادی را در مرکز آلودگی قرار بگیرند. در واقع این افراد در زمان های بروز آلودگی هوا به طور شدید در معرض خطر قرار خواهند گرفت.
  • بیماران تنفسی هم به صورت مستقیم تحت تاثیر ریزگردها قرار می گیرند و باید در زمان های آلودگی هوا، فعالیت های خود در خارج از منزل را به حداقل میزان ممکن برسانند.

با توجه به خطرات ناشی از آلودگی هوا، باید این امر جدی گرفته شود. هم چنین توصیه می شود تا فعالیت های ورزشی و حتی مسابقات ورزشی مهم در این روزها باید لغو شود. زیرا ورزشکاران در زمان دویدن و فعالیت بدنی از دهان خود تنفس می کنند و ریزگردها را به طور مستقیم به ریه های خود وارد می کنند و همین امر باعث می شود تا ریه های آن ها آسیب ببینند.

توصیه های کاربردی در زمان آلودگی هوا

استفاده از ماسک مرغوب N95 از مهم ترین و موثرترین اقداماتی است که در مقابله با آلودگی هوا و ریزگردها باید انجام داد.

هم چنین مصرف مایعات در زمان ها آلودگی هوا بسیار توصیه می شود.

زیرا مایعات شیره تنفسی را زیاد کرده و حرکت مژک ها را بیشتر می کند. مژک های تنفسی سدهای دفاعی بدن به شمار می آیند و لایه مخاط دستگاه تنفسی از مژک های بسیار ریز و زیادی به سمت بیرون قرار گرفته است. از این رو مژک ها با وجود یک ذره خارجی، همواره به صورت معکوس و سمت محیط  زنش دارند و با پارو زدن، ذره را دفع کنند.

اما در صورت کم آب شدن بدن، مثل زمان ورزش مژک ها به خوبی حرکت نمی کنند  یا استفاده از انواع دخانیات و رفتارهای غیر بهداشتی، عملکرد مژک ها را ضعیف خواهد کرد.

تاثیر آلودگی هوا بر ریه انسان

سوالات بینندگان از کارشناس برنامه طبیب شبکه سه سیما

آیا خس خس و تنگی نفس در زمان آلودگی هوا، نشان از بیماری تنفسی است؟

برای خس خس کردن و تنگی نفس در زمان آلودگی دلیل بر بیمار بودن فرد نیست. البته با مراجعه به پزشک می توان تشخیص داد که این افراد در کدام دسته قرار گرفته اند. شاید که مبتلا به بیماری های ریوی نهفته باشند که با تشخیص پزشک مشخص خواهد شد.

صدای اضافه در زمان نفس کشیدن نشانه چیست؟

با شنیدن هر نوع صدای اضافه در ریه باید به پزشک مراجعه کرد. به عنوان نمونه برخی از بیماران آسمی در زمان خواب صدای خرخر می دهند.

علت عدم توانایی در نفس کشیدن و تنگی نفس چیست؟

عدم توانایی در بازدم هم یک نوع انسداد در ریه ها به شمار می آید که فرد باید حتما به پزشک مراجعه نماید.

آیا ریه های آسیب دیده در اثر بیماری کرونا، ترمیم می شوند؟

افرادی که بعد از کرونا ریه ها خیلی درگیر شوند، نسبت به دیگر دلایل فیبروز بهتر بر می گردد. البته زمان ترمیم به سن افراد بستگی خواهد داشت.

بخور در زمان آلودگی هوا برای ریه مفید است؟

استفاده از بخور در زمان های آلودگی هوا بیشتر برای مجاری فوقانی تنفسی کاربرد خواهد داشت و در بحث های ریوی تاثیر چندانی نخواهد داشت.

آیا استفاده مکرر از ماسک برای ریه مضر است؟

استفاده از ماسک برای ریه مشکلی ایجاد نخواهد کرد و حتی جلوی شیوع بسیاری از بیماری را هم می گیرد.

اسپند دود کردن سلامت ریه را به خطر می اندازد؟

اسپند دود کردن می تواند برای افراد مبتلا به بیماری های آلرژیک ناراحت کننده باشد. چرا که دود اسپند یک محرک قوی به شمار می آید.

علت تنگی نفس در اثر استفاده از ادکلن چیست؟

کسی با ادکلن تنگی نفس پیدا می کند دچار مشکل ریه و پدیده ای به نام افزایش واکنش پذیری راه های هوایی می شود. البته این ممکن است منجر به آسم شود و یا حتی بیماری آسم داشته باشد. از این رو توصیه می شود، در صورت بروز چنین مشکلی به پزشک مراجعه نمود.

5/5 - (1 امتیاز)

کتاب الکترونیکی (182 صفحه)

فایل صوتی کتاب (132 دقیقه)

کتاب الکترونیکی 14 تمرین مکمل

برنامه تمرینی 4 هفته ای

موسیقی درمانی سابلیمینال

اطلاعات بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا