روکش دندان طلا | فواید+معایب+قیمت
استفاده از طلا برای دندان به عهد باستان بازمیگردد. اتروسکها در ایتالیای قدیم از سیمهای طلا برای تثبیت دندانهای مصنوعی استفاده میکردند. اما نقطه عطف در قرن بیستم رخ داد. تا دهه ۱۹۷۰، روکش دندان از طلا استاندارد طلایی برای ترمیم دندانهای آسیاب بود. چرا؟ چون دوام خارقالعاده و سازگاری بینظیر با بافت زنده دهان داشت. جالب است بدانید این روش امروزه برای کسانی که طول عمر و عملکرد را فدای زیبایی محض نمیکنند؛ هنوز محبوبیت دارد.
چرا روکش طلا روی دندان
روکش طلا و نقره دندان به دلایل علمی متعددی برای دندانپزشکی ایدهآل است:
- سازگاری زیستی عالی: بدن انسان تقریباً هرگز به طلای خالص واکنش آلرژیک نشان نمیدهد.
- انعطافپذیری کنترلشده: این خاصیت باعث میشود روکش دندان از طلا تحت فشار جویدن کمی تغییر شکل دهد و از دندان زیرین و ساختار استخوانی محافظت کند، دقیقاً مانند یک کمکفنر.
- مقاومت در برابر خوردگی: طلا در محیط مرطوب و شیمیایی دهان، اصلاً اکسید یا خورده نمیشود.
گریلز دندان(grillz) یک پوشش تزئینی است که اغلب از فلزات گرانبهایی مانند طلا یا نقره ساخته شده است و بر روی یک یا چند دندان قرار میگیرد.
نحوه روکش طلا دندان
فرآیند ساخت یک روکش دندان با طلا بیشتر شبیه جواهرسازی است تا یک کار صنعتی.
- پس از قالبگیری دقیق از دندان تراش خورده، این قالب به لابراتواری تخصصی ارسال میشود.
- امروزه بسیاری از لابراتوارها از طراحی CAD/CAM استفاده میکنند، اگرچه روش سنتی کار روی مدل مومی هنوز طرفداران خود را دارد.
- با توجه به طراحی، یک قالب گچی ایجاد و طلای ذوب شده با درجه خلوص دندانپزشکی (غالباً آلیاژ طلا-پلاتین یا طلا-پالادیوم) در آن ریخته میشود.
- مرحلهای که هنرمندی جواهرساز وارد عمل میشود. روکش طلا روی دندان باید آنقدر صیقل بخورد که مرواریدی درخشان شود و هیچ لبه تیز یا ناهمواری نداشته باشد.
روکش دندان طلا چند گرم است؟
روکش دندان طلا چقدر است؟ این سوال رایج پاسخ ثابتی ندارد. وزن روکش دندان طلا به عوامل متعددی بستگی دارد:
- موقعیت دندان (دندان آسیاب بزرگ به طور طبیعی طلای بیشتری نیاز دارد)
- میزان تخریب دندان اصلی
- ضخامت مورد نیاز برای استحکام
به طور معمول، یک روکش دندان طلا برای دندان آسیاب ممکن است بین ۲ تا ۴ گرم وزن داشته باشد. این وزن بهینه بین استحکام، هزینه و حفظ ساختار دندان در نظر گرفته میشود.
انواع روکش دندان طلا
انواع مدل روکش دندان طلا به طور کلی در دو دسته اصلی تقسیمبندی میشوند:
1. روکش تمام طلا (Full Cast Gold Crown)
- کاملاً از آلیاژ طلا ساخته میشود.
- بسیار بادوام و کمترین سایش را به دندان مقابل وارد میکند.
- به دلیل رنگ طلایی، معمولاً برای دندانهای خلفی (عقب دهان) استفاده میشود.
2. روکش ترکیبی طلا
- PFM طلا (Porcelain Fused to Metal): هسته یا فریم آن از آلیاژ طلا ساخته شده و روی آن با چینی (سرامیک) پوشش داده میشود. این نوع متداولتر است.
- روکش نیمه طلا: بخشی از روکش (معمولاً سطح جونده) از طلا و بخشی دیگر (معمولاً نمای دندان) از چینی ساخته میشود.
امروزه روکشهای تمام طلا و PFM با فریم طلا رایجترین انواع هستند. انتخاب نوع آن بستگی به محل دندان، استحکام مورد نیاز و نظر دندانپزشک دارد.
روکش دندان طلا طرح دار
روکش دندان طلا طرح دار به طور معمول ساخته نمیشود، چون اولویت در دندانپزشکی، عملکرد و زیبایی طبیعی است.
روکش دندان طلا نگین دار
کاشت نگین طلا روی دندان یکی از روشهای زیبایی و فانتزی در دندانپزشکی است که بیشتر جنبه تزئینی دارد تا درمانی. این کار معمولاً روی دندانهای جلویی انجام میشود تا هنگام لبخند، جلوه خاصی ایجاد کند.
روکش دندان طلا به صورت نگیندار (مثل اضافه کردن الماس یا سنگهای تزئینی) به طور استاندارد و رایج در دندانپزشکی ترمیمی ساخته نمیشود. افزودن نگین میتواند بهداشت دهان را مختل کند (محل جمعشدن پلاک) و ساختار روکش را تضعیف نماید.
دندان با روکش طلا سفید
در دندانپزشکی چنین چیزی به عنوان روکش دندان طلا سفید وجود ندارد. طلای دندانپزشکی همیشه رنگ زرد/طلایی دارد. برای داشتن روکش همزمان طلا و رنگ سفید، از روکش PFM با فریم طلا استفاده میشود.
کامپوزیت دندان روکش طلا
همانطور که میدانیم کامپوزیت دندان ها روکشی بسیار نازک است که جهت استحکام بخشیدن و تعویض رنگ دندان روی دندان ها توسط متخصص نصب می شود. اما بسیاری از افراد برای زیبایی بخشیدن بیشتر و استحکام بالاتر و طول عمر بیشتری از کامپوزیت جنس طلا استفاده می نمایند که هزینه درمانی بیشتری نسبت به کامپوزیت های رزینی دارد اما طول عمر آن به چندین دهه خواهد رسید.
ایمپلنت دندان روکش طلا
بهطور معمول کاشت دندان روکش طلا با عیار 10 تا 22 انجام میشود. زیرا طلای خالص فلزی نرم است و برای شکلپذیری و محکم شدن باید با فلزات دیگر ترکیب شود. به همین دلیل، طلای 24 عیار که فلزی نرم است در ساخت روکشهای برای ایمپلنتها به کار نمیرود.
روکش دندان طلا مردانه
در برخی فرهنگها یا جوامع، روکش طلایی در دندانها معمولاً توسط مردان به عنوان یک اکسسوری و مد انجام میشود.
خواص روکش دندان طلا
فواید روکش دندان طلا به شرح زیر میباشد:
- یک روکش دندان از طلا با مراقبت مناسب میتواند ۳۰ سال یا بیشتر عمر کند. از نظر دوام، هنوز رقیبی برای آن در دنیای مواد دندانپزشکی پیدا نشده است.
- سایش طلا روی مینای دندان طبیعی بسیار کمتر از سرامیک یا فلزات دیگر است.
- طلا مانند موم قالب میگیرد. این یعنی لبه روکش طلا روی دندان میتواند با دقت میکرونی به دندان شما بچسبد و از نفوذ باکتری جلوگیری کند.
- به دلیل استحکام ذاتی، ضخامت کمتری نسبت به سرامیک نیاز دارد، پس دندان سالم کمتری تراشیده میشود.
معایب روکش طلا دندان
معایب و محدودیتهای روکش دندان طلا عبارت است از:
- قیمت طلا و کار دستی تخصصی باعث میشود هزینه روکش دندان طلا از بسیاری مواد دیگر بیشتر باشد.
- برای بسیاری، درخشش طلا یک مزیت زیباییشناختی منحصر به فرد است. اما برای برخی دیگر ممکن است جالب نباشد.
- ممکن است حساسیت به سرما و گرمای شدید را بیشتر منتقل کند (که معمولاً با چسب مناسب کنترل میشود).
راهنمای عملی برای مراقبت از روکش طلای دندان
درست است که روکشهای از جنس طلا مقاومت بالایی دارند؛ اما رعایت نکات مراقبتی زیر بسیار تاکید میشود:
- طلا در برابر پوسیدگی مصون است، اما خط لثه و دندان کناری آسیبپذیرند. مسواک زدن روکش طلا دندان مصنوعی (یا بهتر بگوییم، ترمیمی) حیاتی است.
- استفاده از نخ دندان سوپر فلاس برای تمیز کردن زیر لبه روکش ضروری است.
- جویدن یخ، ته مداد یا باز کردن درب بطری با دندان میتواند به هر روکشی، حتی مستحکمترین روکش دندان طلا آسیب بزند.
- اگر عادت به دندان قروچه دارید، استفاده از نایت گارد (محافظ شبانه) توصیه میشود.
برای یک راهنمای گام به گام و بسیار دقیق تر درباره نحوه نگهداری و افزایش طول عمر این سرمایهگذاری دندانپزشکی، پیشنهاد میکنم مقاله تخصصی با عنوان مراقبت های بعد از روکش دندان؛ راهنمای جامع برای دوام مادامالعمر را حتماً مطالعه کنید. در این مقاله، از تکنیکهای صحیح نخ دندان کشیدن مخصوص روکش تا رژیم غذایی مناسب و علائم هشداردهندهای که باید به آنها توجه داشته باشید، به طور کامل صحبت شدهاست.
روکش دندان طلا فیک
روکش دندان طلایی فیک با آلیاژ غیراستاندارد یا تقلبی با مشکلات کیفی زیر همراه است:
ممکن است از آلیاژهای ارزان (مثل برنج، مس، نیکل با روکش آب طلا) ساخته شده باشد که به نام طلا فروخته میشود. و خطرات زیر را به همراه دارد:
- حساسیت و آلرژی: به دلیل فلزات غیرمختمل.
- تیرگی و اکسیدشدگی: تغییر رنگ و ایجاد لکه سبز/سیاه روی لثه.
- شکستن یا ساییدگی سریع.
- مشکلات لثهای مانند تحریک و التهاب.
هشدار مهم: استفاده از روکشهای فیک دائمی (حتی اگر فقط روی یک دندان باشد) میتواند باعث آسیب جبرانناپذیر به دندان و لثه، مسمومیت با فلزات سنگین و از دست دادن دندان شود.
هزینه روکش دندان طلا
بدیهی است قیمت روز طلا نخستین عامل در تعیین قیمت روکش طلا دندان است. به همین دلیل، پزشک شما باید قیمت دندان طلا را با توجه به روز مراجعه شما به دندانپزشکی محاسبه کند و به شما بگوید. عوامل زیر از جمله موارد تاثیرگذار بر روی قیمت روکش طلا هستند:
- وزن طلای مصرفی: که خود تابعی از اندازه دندان است.
- نوع آلیاژ: درصد خلوص طلا و فلزات همراه (مثل پلاتین).
- دستمزد لابراتوار تخصصی: کار هنرمندانه ساخت آن.
- دستمزد دندانپزشک و موقعیت جغرافیایی مطب.
به عنوان یک سرمایهگذاری، باید به این فکر کنید که روکش دندان با طلا احتمالاً آخرین روکشی است که برای آن دندان انجام خواهید داد. در حالی که مواد دیگر ممکن است نیاز به تعویض زودتر داشته باشند.
قیمت روکش طلا دندان نیش
هزینه روکش طلا دندان نیش یا دندان جلو، ممکن است از نوع نازکتر (PFG) استفاده شود که میتواند در قیمت روکش طلایی دندان تأثیرگذار باشد.
در نتیجه، روکش دندان از طلا:
انتخاب، مناسب کسی است که به دنبال یک راهحل مادامالعمر است، کسی که ارزش سرمایهگذاری بلندمدت را میداند. با این حال قبل از تصمیمگیری، با یک دندانپزشک ترمیمی با تجربه مشورت کنید. مزایا، معایب، هزینه روکش طلایی دندان و گزینههای جایگزین مانند روکش طلا و نقره دندان (آلیاژهای ارزانتر) یا سرامیکهای پیشرفته را به دقت بررسی کنید. دندانهای شما سرمایه سلامتی شما هستند؛ انتخاب را به دقت و با آگاهی انجام دهید.
منبع: سایت دکتر سمانه علایی، متخصص دندانپزشکی زیبایی در اصفهان
