قدیمی ترین کشورهای جهان؛ رتبه ایران در این میان کجاست؟
در میان تمدنهای باستانی و تاریخ پرفرازونشیب بشر، برخی کشورها بهدلیل قدمت، فرهنگ غنی و تداوم تاریخی خود جایگاه ویژهای دارند. جهان امروز میزبان ملتهایی است که هزاران سال است بر پهنهی زمین زیستهاند و شاهد ظهور و سقوط امپراتوریها، پیدایش زبانها و شکلگیری جوامع بودهاند.
در حال حاضر، جهان شامل ۱۹۵ کشور مستقل است. از میان آنها، برخی ریشههایی دارند که تا هزاران سال پیش قابلردیابیاند. هرچند مفهوم «کشور» یا «دولت-ملت» در معنای امروزی پدیدهای نوین است، اما بسیاری از این سرزمینها از دوران باستان سکونتگاه انسان بوده و تمدنهایی را در خود پروراندهاند که سهم بزرگی در تاریخ بشریت دارند.
در این مقاله با هفت کشور یا تمدن کهن جهان آشنا میشویم که بر اساس تداوم زیست انسانی و استمرار تاریخیشان، از قدیمیترین جوامع بشری بهشمار میآیند.
۱. مصر
مصر قدیمیترین کشور جهان است که شکلگیری آن به حدود ۳۱۰۰ سال پیش از میلاد بازمیگردد. تمدن باستانی مصر با فراعنه، اهرام و خط تصویری معروف خود (هیروگلیف) یکی از شگفتانگیزترین تمدنهای تاریخ بشر بهشمار میرود. این سرزمین توسط پادشاه مِنس یکپارچه شد و از آن زمان تاکنون، سابقهای بیش از پنجهزار سال تمدنی را در کارنامه دارد.
۲. هند
هند دومین کشور کهن جهان است که ریشههای تمدنی آن به حدود ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد میرسد. تمدن درهی سند و دورهی ودایی از برجستهترین دورانهای تاریخی هند بهشمار میروند.
هند یکی از قدیمیترین تمدنهای پیوستهی تاریخ بشر است و در حوزههای دین (هندوئیسم، بودیسم، جینیسم)، ریاضیات و ستارهشناسی نقش بسزایی ایفا کرده است. تمدن درهی سند نخستین شهرنشینی بزرگ هند بود و دوران ودایی پایههای فرهنگ و جامعهی هندوستان را بنا نهاد.
۳. چین
چین سومین کشور کهن این فهرست است که شکلگیری آن به حدود ۲۰۷۰ سال پیش از میلاد (دورهی دودمان «شیا») نسبت داده میشود. چین تاریخی طولانی از پادشاهیها و امپراتوریها دارد و از خاستگاههای مهم اختراعات بزرگ بشری مانند کاغذ و باروت است. همچنین فلسفههای عمیقی همچون کنفوسیوسگرایی و تائوئیسم در این سرزمین شکل گرفتهاند. دودمان شیا بهطور سنتی نخستین سلسلهی پادشاهی چین دانسته میشود و آغازی برای تاریخ طولانی و مداوم این کشور است.
۴. ایران
در جایگاه چهارم، ایران قرار دارد که پیدایش تمدن و حکومت یکپارچهی آن به حدود ۵۵۰ سال پیش از میلاد و تأسیس امپراتوری هخامنشی بازمیگردد.
امپراتوری پارس با بنیانگذاری کوروش بزرگ، یکی از بزرگترین امپراتوریهای جهان باستان بود که سهمی درخشان در هنر، معماری، ادبیات و مدیریت سیاسی داشته است. میراث ایران باستان، تا امروز در فرهنگ و ساختار اجتماعی منطقه تأثیری ژرف بر جای گذاشته است.
۵. یونان
یونان حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد شکل گرفت و در جایگاه پنجم این فهرست قرار دارد. این کشور زادگاه تمدن غرب، دموکراسی، فلسفه و بازیهای المپیک است.
یونان باستان، بهویژه با شهرهای-دولتی همچون آتن و اسپارتا، نقشی اساسی در شکلگیری فرهنگ و اندیشهی غربی داشت. میراث فلسفی فیلسوفانی مانند سقراط، افلاطون و ارسطو هنوز نیز الهامبخش نظامهای فکری و آموزشی در سراسر جهان است.
۶. ژاپن
در جایگاه ششم، ژاپن قرار دارد که طبق روایات تاریخی، بنیان آن به سال ۶۶۰ پیش از میلاد و تأسیس امپراتوری توسط امپراتور جینمو بازمیگردد.
ژاپن تاریخی طولانی از حکومت امپراتوری، فرهنگی منحصربهفرد و پیشرفتهای چشمگیر در فناوری و هنر دارد. شواهد باستانشناسی از دوران «جومون» نشان میدهد که در این جزایر از دیرباز فرهنگ و تمدنی پیشرفته وجود داشته است. ژاپن همچنین مدعی یکی از طولانیترین تداومهای سلطنتی جهان است.
۷. اتیوپی
در جایگاه هفتم، اتیوپی قرار دارد که پیدایش آن به حدود ۹۸۰ سال پیش از میلاد و تأسیس پادشاهی دِعمت نسبت داده میشود.
اتیوپی یکی از قدیمیترین تمدنهای پیوستهی قارهی آفریقا است و ریشههای تاریخی آن در پادشاهی آکسوم نهفته است؛ امپراتوریای که در دوران باستان مرکز بزرگ تجارت و یکی از نخستین مناطق پذیرندهی مسیحیت بهشمار میرفت.
جمعبندی
تمدنهای باستانی مانند مصر، هند، چین، ایران، یونان، ژاپن و اتیوپی شالودهی تاریخ بشر را شکل دادهاند. این کشورها نهتنها از لحاظ قدمت تاریخی، بلکه بهدلیل نقش بنیادین در فرهنگ، علم، دین و سیاست جهانی، میراثی گرانبها برای بشریت بهجا گذاشتهاند. شناخت این تمدنهای کهن، به ما یادآوری میکند که پیشرفت امروز بشر بر پایهی هزاران سال تجربه، تلاش و خلاقیت نسلهای پیشین بنا شده است.
💬 نظر شما درباره این مطلب چیست؟
