آیا غذا خوردن دیر وقت در شب سرطان زا است؟
در چند دهه اخیر رابطه بین غذا و سرطان بسیار مورد بررسی قرار گرفته و ثابت شده خوردن وعدههای غذایی در شب خطر ابتلا به سرطان را افزایش میدهد. طبق تحقیقات علمی بر روی ۸۷۲ مرد و ۱۳۲۱ زن، خوردن غذا در اواخر شب منجر به خطر سرطان پستان و پروستات میشود. تمام تحقیقات در مورد سرطان، براساس ارزیابی ساعت داخلی یا ریتم شبانه روزی بدن در مطالعات مربوط به رژیم غذایی و سرطان که بر نوع و مقدار مصرف مواد غذایی است تأکید دارند. توصیههای پیشگیری از سرطان در حال حاضر زمان صرف غذا را در نظر نمیگیرند به ویژه در فرهنگهایی مانند جنوب اروپا که مردم تمایل به دیر خوردن شام دارند.
همانطور که گفته شد در طول سالها مطالعات زیادی در ارتباط با چاقی و سرطان بررسی شده است اما تأثیر زمان غذا خوردن بسیار کمتر مورد توجه قرار گرفته است علاوه بر این سرطانها اغلب با اختلال در ساعت بیولوژیکی بدن و زمان و عوامل زندگی مرتبط است.
بررسی زمان صرف غذا و خطر ابتلا به سرطان
سبک زندگی و تغییر زمان وعدههای غذایی و عادات خواب بر میزان ابتلا به سرطان تاثیر گذار است. افرادی که وعده عصرانه را قبل از ساعت ۹ شب یا حداقل ۲ ساعت قبل از خواب میخورند حدود ۲۰ درصد کمتر از کسانی که بعد از ساعت ۱۰:۰۰ غذا صرف میکنند یا خیلی زود بعد از صرف غذا به رختخواب میروند، احتمال خطر ابتلا به سرطان دارند. بنابراین پایبندی به الگوی غذایی روزانه و زمان صرف غذا با خطر کمتر ابتلا به سرطان همراه است.
«صندوق جهانی تحقیقات سرطان تخمین زده حدود یک چهارم تا یک سوم از سرطانهای شایع، به اضافه وزن بدن، عدم تحرک بدنی و رژیم غذایی نامناسب مربوط است و این موارد را به عنوان شایعترین علل سرطان پس از سیگار کشیدن معرفی میکند» اگر ثابت شود که زمانبندی، تاثیر قابل توجهی در این اثرات دارد تعیین زمان غذا خوردن و خواب مهم است.
ساعتهای بیولوژیکی بدن برای صرف غذا
تحقیقات نشان میدهد دیر وقت غذا خوردن منجر به افزایش وزن و خطرات سلامتی میشود، همانطور که میدانید ساعتهای بدن ما ریتمهای بیولوژیکی خاصی طی یک چرخه ۲۴ ساعته ایجاد میکند که بهتر است زمان بندی وعدههای غذایی براساس ساعتهای بیولوژیکی بدن باشد.
سالهاست که میدانیم ساعت بیولوژیکی مغز بر چرخه خواب تأثیر میگذارد اما اکنون دانشمندان کشف کردهاند اندامهایی مانند کبد، لوزالمعده، چربی بدن، عضله و دستگاه گوارش و تقریبا همه اندامهای بدن دارای ساعتهای بیولوژیکی مستقل هستند.
ساعتهای بیولوژیکی انسان برای فعالیت در روز و خواب شب تنظیم شدهاند، به این معنی که تنظیم سیستم بدن ما طوری است که غذا را در طول روز کنترل میکند. به عنوان مثال، در طول روز بدن قادر به تولید انسولین و استفاده از آن برای انتقال قند خون به سلولها است و در شب، مقاومت به انسولین افزایش مییابد به این معنی که مقادیر بیشتری انسولین برای کنترل قند خون مورد نیاز است.
وعدههای غذایی یکسان که در صبحانه، شام و عصرانه سرو میشود میتواند منجر به افزایش قند خون در شب شود. دریافت میزان بیشتری از کالری روزانه طی چند ساعت از خواب نیز در برخی از مطالعات با فشار خون بالا و افزایش سطح مارکرهای التهاب همراه است که میتواند خطر سرطان را افزایش دهد. به علاوه خوردن غذا در عصر وزن سالم و حفظ آن را که بخش مهمی در کاهش خطر سرطان و سایر بیماریهای مزمن است را دشوار میکند و مصرف زیاد کالری در اوایل روز با کاهش وزن و چربی بدن همراه است.
راه کارهای عملی برای افرادی که مجبور هستند دیروقت غذا بخورند:
اگر شام دیروقت جز برنامههایتان است راه کارهای زیر را امتحان کنید:
- نسبت کالری خود را در طول روز تغییر دهید تا صبحانه و ناهار را زودتر بخورید. همچنین برای شام از وعده غذایی سبکتر بهره برده و بعد از شام از خوردن میان وعده خودداری کنید.
- از آنجا که تأثیر سلامتی بدن بعد از شام باعث افزایش مقاومت به انسولین و افزایش قند خون میشود باید به وعدههای شام بیشتر توجه کنید تا خطرات سلامتی خود را کاهش دهید به عنوان مثال: غلات تصفیه شده، شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین شده گزینههای مناسبی در هر زمان از روز نیستند اما محدود کردن آنها به خصوص در شب مفید است و بهتر است روی مصرف سبزیجات، پروتئین بدون چربی و غلات تمرکز کنید.
- در روزهای بلند سال که ۱۰ الی ۱۴ ساعت را روز تشکیل میدهد میتوانید دیرتر صبحانه بخورید از طرف دیگر صبح زود ورزش کنید.
