مواد غذایی ممنوعه برای افراد با تری گلیسیرید بالا
بدن انسان یکی از پیچیدهترین ساختارهای جهان بوده که دارای بیشمار مواد مختلف است. یکی از اصلیترین موادی که در بدن ما یافت میشود، چربی است. چربیها نقش اساسی در فعالیتهای حیاتی بدن داشته و در غشای سلولی وجود دارند. یکی از انواع این چربیها تری گلیسیرید بوده که وجود آن برای بدن ضروری است. اما اگر زیاد شود، آسیبها و عوارض زیادی مانند سکته و حملات قلبی و بیماریهای کبد و کلیه را به همراه خواهد داشت. در این مطلب با این ماده بیشتر آشنا شده و مواد غذایی ممنوعه برای افراد با تری گلیسیرید بالا را نیز معرفی خواهیم کرد.
آَشنایی با تریگلیسرید و علتهای افزایش آن در بدن
تری گلیسیرید یکی از رایجترین انواع چربی در بدن انسان بوده که بهعنوان منبع انرژی استفاده میشود. چربیهای حیوانی، انواع لبنیات، گوشت و… از منابع تریگلیسرید به شمار میروند و بدن چربی آنها را برای تولید انرژی تجزیه میکند؛ بنابراین این ماده برای سلامت بدن ضروری است. اما مقادیر بیش از حد آن در قسمتهای مختلف بدن، از جمله درون رگها و یا در کبد تجمع کرده و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، کبد چرب و… را بالا میبرد. طبقهبندی سطوح تری گلیسیرید در بزرگسالان به شرح زیر است:
- سطح نرمال: مقدار کمتر از ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر (mg/dL) خون
- سطح مرزی: مقدار بین ۱۵۰ تا ۱۹۹ میلیگرم در دسیلیتر
- سطح بالا: مقدار بین ۲۰۰ تا ۴۹۹ میلیگرم در دسیلیتر
- سطح خیلی بالا: مقدار بیشتر از ۵۰۰ میلیگرم در دسیلیتر خون
داشتن یک رژیم غذایی نامناسب که سرشار از قند و چربی است، اصلیترین علت بالارفتن سطح تری گلیسیرید به شمار میرود. موارد دیگری مانند عدم تحرک کافی، مصرف دخانیات، داشتن بیماریهای دیگر مثل دیابت و چاقی و استفاده از برخی داروها مثل داروهای دیورتیک، بتابلاکرها و… نیز میتوانند باعث زیادشدن تریگلیسرید شوند.
مواد غذایی ممنوعه برای افراد با تری گلیسیرید بالا
طبق تحقیقات علمی متعدد، داشتن رژیم غذایی سرشار از چربی، قند و غذاهایی با شاخص گلایسمی (GI) بالا، سطح تری گلیسیرید را در بدن بالا میبرد. در ادامه لیست کاملی از مواد غذایی ممنوعه برای افراد با تری گلیسیرید بالا را بررسی خواهیم کرد.
چربیهای اشباع شده
چربیهای اشباع از ناسالمترین انواع چربی هستند و علاوه بر تری گلیسیرید، سطح کلسترول و LDL(لیپوپروتیین مضر) را بدن افزایش میدهند. چربی اشباع شده در غذاهای زیر وجود دارد:
- گوشت گاو، گوسفند و بره
- محصولات لبنی حیوانی مانند کره و پنیر
- انواع بستنی
چربیهای ترانس
چربیهای ترانس نیز از انواع دیگری هستند که در لیست چربیهای ناسالم قرار گرفته و میتوانند سطح تری گلیسیرید، کلسترول و LDL را افزایش و سطح HDL را کاهش دهند. بهخاطر داشته باشید که میزان این چربی مضر در محصولات طبیعی کمتر، اما در محصولات کارخانهای و فراوری شده بسیار بیشتر است. غذاهای حاوی چربی ترانس در زیر لیست شدهاند:
- کره مارگارین
- غذاهای سرخ شده و پرچرب مانند سیبزمینی سرخ شده و دونات
- انواع محصولات فراوری شده مثل سوسیس یا پیتزا
غذاها و نوشیدنیهای شیرین
مقداری از قند مصرف شده، در بدن به تری گلیسیرید تبدیل میشود؛ بنابراین مصرف زیاد قند و غذاهای شیرین برای افرادی که تری گلیسیرید بالا یا مرزی دارند مجاز نیست. همچنین توجه داشته باشید که این ممنوعیت شامل مواردی مانند میوهها هم میشود. میوهها اگرچه بخشی از یک رژیم غذایی سالم هستند و مواد مفید زیادی مانند فیبر و انواع ویتامینها دارند، در مقادیر زیاد میتوانند میزان قند و چربی را در بدن بالا ببرند. سایر خوراکیهایی که بهتر است مصرف آنها را به حداقل برسانید به شرح زیر هستند:
- انواع کیک، کوکی، شیرینی، دونات
- انواع شکلات و آبنبات
- انواع بستنی و دسرهای شیرین
- نوشیدنیهای قندی مانند آبمیوه، لیموناد، نوشابه و دلستر و همچنین قهوه شیرین
انواع غذاهای پرکالری
غذاهای پرکالری عمدتاً حاوی چربی مضر زیادی هستند و وزن و تری گلیسیرید را افزایش میدهند. موارد زیر، نمونههایی از غذاهای پرکالری هستند که بهتر است تاحدامکان آنها را مصرف نکنید.
- غذاهای فراوری شده مانند سوسیس و کالباس
- انواع فستفود و غذاهای سرخ شده
- خوراکیهایی مثل چیپس و شکلات
کربوهیدراتهای تصفیه شده
کربوهیدرات تصفیه شده به انواعی گفته میشود که در فرایند تصفیه، بخش عمدهای از مواد مغذی و فیبر خود را ازدستدادهاند. متداولترین کربوهیدراتهای تصفیه شده که اصلیترین مواد غذایی ممنوعه برای افراد با تری گلیسیرید بالا به شمار میروند، در زیر لیست شدهاند:
- انواع نان سفید و بدون سبوس
- برنج سفید و ماکارونی
- غلات صبحانه
- نبات و عسل
گروهی دیگر از کربوهیدرات وجود دارد که به آن کربوهیدرات پیچیده میگویند. این کربوهیدراتها، حاوی مقادیر زیادی از ویتامینها، مواد معدنی و فیبر بوده و با تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن، سلامت آن را تضمین میکنند. این غذاها مفید بوده و مصرف آنها مجاز است، بااینحال باید توجه داشته باشید که مصرف مقادیر زیاد کربوهیدراتهای پیچیده نیز میتواند سطح تریگلیسرید را بالا ببرد.
- نانهای کامل و سبوسدار
- برنج قهوهای و سبوسدار
- سیبزمینی و ذرت
- غلات کامل
نوشیدنیهای الکلی
تحقیقات علمی نشان دادهاند که مصرف روزانه ۳۰ میلیلیتر الکل میتواند سطح تریگلیسرید را بین ۵ تا ۱۰ درصد افزایش داده و سلامتی افراد را به خطر بیندازد. تاثیر الکل در افرادی که خودشان سطح بالای تریگلیسرید دارند محسوستر بوده و بنابراین، مصرف انواع نوشیدنی الکلی برای این افراد ممنوع است.
مواد غذایی مفید برای افرادی که تری گلیسیرید بالا دارند
بهتر است موارد ممنوعه گفته شده در قسمت قبلی را از رژیم غذایی خود حذف کرده و بهجای آن از مواردی که در این قسمت میآیند، با اندازه متعادل در رژیم غذایی خود استفاده کنید. این خوراکیها سرشار از مواد مغذی بوده و میتوانند به کاهش سطح تری گلیسیرید نیز کمک کنند.
- نانهای سبوسدار، غلات کامل و برنج قهوهای
- انواع سبزیها و میوه به میزان متعادل
- گوشتهای بدون چربی مثل مرغ بی پوست یا بوقلمون
- گوشت ماهی سالمون و قزلآلا
- انواع آجیل بدون نمک
- انواع حبوبات
جمعبندی
در این مطلب به بررسی کامل مواد غذایی ممنوعه برای افراد با تری گلیسیرید بالا پرداختیم و در انتها نیز مواد غذایی مفیدی که این افراد میتوانند مصرف کنند را لیست کردیم. داشتن تری گلیسیرید بالا، مشکلی است که معمولاً ریشه در سبک زندگی ناسالم داشته و اصلاح سبک زندگی با مواردی مثل داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل و داشتن تحرک کافی، میتواند آن را اصلاحکرده و سطوح این چربی را به میزان نرمال بازگرداند. آیا شما تاکنون سابقه بالارفتن تری گلیسیرید را داشتهاید؟ برای اصلاح آن چه مواردی را رعایت کردید؟ لطفاً تجربیات خود را با ما به اشتراک بگذارید.
منابع:
نظر شما درباره این مطلب چیست؟
