شعر و سخنان بزرگان در مورد پشت سر حرف زدن | جملات سنگین، کوتاه و آموزنده

پشت سر حرف زدن یکی از عادتهای ناپسندی است که در فرهنگهای مختلف همواره مورد نکوهش قرار گرفته است. در متون ادبی و دینی، عاقبت پشت سر حرف زدن چیزی جز بیاعتمادی و از بین رفتن اعتبار فرد نیست. بزرگان همواره هشدار دادهاند که این عمل نه تنها به دیگران آسیب میزند، بلکه روح و شخصیت خود فرد را نیز تخریب میکند. به همین دلیل، در طول تاریخ، شعر مولانا در مورد پشت سر حرف زدن و دیگر شاعران و اندیشمندان بهعنوان چراغ راهی برای پرهیز از این رفتار تکرار شده است.
از سوی دیگر، سخنان بزرگان درباره پشت سر حرف زدن نشان میدهد که این رفتار میتواند روابط اجتماعی را متزلزل کند و زمینهساز دشمنی و کینهتوزی شود. در ادبیات فارسی و حتی فرهنگ عامه، ضربالمثل پشت سر حرف زدن بهوفور دیده میشود و هرکدام با زبان ساده و همهفهم، پیام پرهیز از غیبت و بدگویی را به مردم منتقل کردهاند. این مقاله با بهرهگیری از اشعار، ضربالمثلها و سخنان ارزشمند، تلاش دارد تا بهترین متن در مورد پشت سر حرف زدن را گردآوری کرده و به خوانندگان ارائه دهد.
شعر مولانا در مورد پشت سر حرف زدن
هر کسی گر عیب خود دیدی ز پیش کی بدی فارغ وی از اصلاح خویش غافلاند این خلق از خود ای پدر لاجرم گویند عیب همدگر مولانا
⭐⭐⭐
مردم مرا به چشم حقارت نگاه میکنند گویند که این عشق، ببخش جاودانه نیست آخر مرا به حرف مردم چه حاجت است این حرفها ببخش برای من، آب و دانه نیست محمدرضا ملکی
⭐⭐⭐
سخنان بزرگان در مورد غیبت
دگر من خستهام از حرف مردم شدم در کوچه عشق تو من گم مگر مهمان چشمانت نبودم چرا فرقی ندارد جو و گندم حمید رضا عبدلی
⭐⭐⭐
پشتمان طرح نقشههایی هست پشت هر نقشه حرف بسیار است تا دهان مفت و گوشها مفتند پشتمان حرف مفت بسیار است علیرضا آذر
⭐⭐⭐
جملات بزرگان در مورد غیبت
احترام گذاشتیم …و فکر کردند نمیفهمیم، توجه کردیم و خیال کردند گدای محبتیم… وای به حال این مردم! نه احترام سرشان میشود نه توجه، کنار این مردم شاد نمیشوی فقط تنهایی را بیشتر احساس میکنی…! حسین پناهی
⭐⭐⭐
هر که عیب دگران پیش تو آورد و شمرد بی گمان عیب تو پیش دگران خواهد برد “سعدی”
⭐⭐⭐
جمله بزرگان در مورد غیبت
هیچوقت برایم مهم نبود که بقیه دربارهام چه فکر میکنند ، راستش بیشتر اوقات حق با من است ، فقط حوصلهی اثباتش را ندارم “جیم کری”
⭐⭐⭐
حدیث در مورد غیبت کردن
پيامبر صلى الله عليه و آله: هَلْ تَدْرُونَ مَا الْغِيبَةُ قَالُوا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذِكْرُكَ أَخَاكَ بِمَا يَكْرَهُ قِيلَ أَ رَأَيْتَ إِنْ كَانَ فِي أَخِي مَا أَقُولُ قَالَ ص إِنْ كَانَ فِيهِ مَا تَقُولُ فَقَدِ اغْتَبْتَهُ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ فِيهِ فَقَدْ بَهَتَّه آيا مى دانيد غيبت چيست؟ عرض كردند: خدا و پيامبر او بهتر مى دانند. فرمودند: اين كه از برادرت چيزى بگويى كه دوست ندارد. عرض شد: اگر آنچه مى گويم در برادرم بود چه؟ فرمودند: اگر آنچه مى گويى در او باشد، غيبتش كرده اى و اگر آنچه مى گويى در او نباشد، به او تهمت زده اى. مجموعه ورام ج 1 ، ص 118
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله: مَنِ اغْتَابَ مُسْلِماً أَوْ مُسْلِمَةً لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ صَلَاتَهُ وَ لَا صِيَامَهُ أَرْبَعِينَ يَوْماً وَ لَيْلَةً إِلَّا أَنْ يَغْفِرَ لَهُ صَاحِبُهُ. هر كس از مرد يا زن مسلمانى غيبت كند، خداوند تا چهل شبانه روز نماز و روزه او را نپذيرد مگر اين كه غيبت شونده او را ببخشد. بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 72 ، ص 258، ح 53
⭐⭐⭐
امام صادق عليه السلام: الْغِيبَةُ أَنْ تَقُولَ فِي أَخِيكَ مَا سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ أَمَّا الْأَمْرُ الظَّاهِرُ فِيهِ مِثْلُ الْحِدَّةِ وَ الْعَجَلَةِ فَلَا غيبت آن است كه درباره برادرت چيزى بگويى كه خداوند آن را پوشيده نگه داشته است، اما (گفتن) خصلتهاى آشكارى چون تندخويى و شتابزدگى غيبت نيست. کافی(ط-الاسلامیه) ج 2 ، ص 358 ، ح 7
⭐⭐⭐
امام صادق عليه السلام: إِذا جاهَرَ الفاسِقُ بِفِسقِهِ فَلا حُرمَةَ لَهُ وَ لا غيبَةَ؛ هرگاه شخص فاسق و گنهكار آشكارا گناه كند، نه حرمتى دارد و نه غيبتى. امالی(صدوق) ص 39
⭐⭐⭐
امام على عليه السلام اَلسامِعُ لِلغيبَةِ كَالمُغتابِ؛ شنونده غيبت، مانند غيبت كننده است. تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 221 ، ح 4443
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله: كَفّارَةُ الاِغتيابِ أَن تَستَغفِرَ لِمَنِ اغتَبتَهُ؛ كفّاره غيبت اين است كه براى شخصى كه از او غيبت كرده اى، آمرزش بطلبى. امالى (طوسى) ص 192
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله: إِذا وُقِعَ فِى الرَّجُلِ و َأَنتَ فى مَلأٍ، فَكُن لِلرَّجُلِ ناصِرا و َلِلقَومِ زاجِرا وَ قَمُ عَنهُم؛ اگر در ميان جمعى بودى و از كسى غيبت شد، او را يارى كن و آن جمع را از غيبت كردن بازدار و از ميانشان برخيز و برو. نهج الفصاحه ص 202 ، ح 247
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله: الْغِيبَةُ أَسْرَعُ فِي دِينِ الرَّجُلِ الْمُسْلِمِ مِنَ الْأَكِلَةِ فِي جَوْفِه غيبت كردن در (نابودى) دين مسلمان مؤثرتر از خوره در درون اوست. كافى(ط-الاسلامیه) ج 2 ، ص 357 ، ح 1
⭐⭐⭐
امام باقر عليه السلام: مَنِ اغْتِيبَ عِنْدَهُ أَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فَنَصَرَهُ وَ أَعَانَهُ نَصَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ مَنِ اغْتِيبَ عِنْدَهُ أَخُوهُ الْمُؤْمِنُ فَلَمْ يَنْصُرْهُ وَ لَمْ يُعِنْهُ وَ لَمْ يَدْفَعْ عَنْهُ وَ هُوَ يَقْدِرُ عَلَى نُصْرَتِهِ وَ عَوْنِهِ إِلَّا خَفَضَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ. كسى كه در حضور او از برادر مؤمنش غيبت شود و او به ياريش برخيزد، خداوند در دنيا و آخرت او را يارى دهد و كسى كه در حضور او از برادر مؤمنش غيبت شود و او ـ با آن كه مى تواند ياريش كند ـ به يارى او برنخيزد و از وى دفاع نكند، خداوند او را در دنيا و آخرت پَست گرداند. ثواب الاعمال و عقاب الاعمال ص 148
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله يُؤْتَى بِأَحَدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُوقَفُ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ يُدْفَعُ إِلَيْهِ كِتَابُهُ فَلَا يَرَى حَسَنَاتِهِ فَيَقُولُ إِلَهِي لَيْسَ هَذَا كِتَابِي فَإِنِّي لَا أَرَى فِيهَا طَاعَتِي فَيُقَالُ إِنَّ رَبَّكَ لَا يَضِلُّ وَ لا يَنْسى ذَهَبَ عَمَلُكَ بِاغْتِيَابِ النَّاسِ ثُمَّ يُؤْتَى بِآخَرَ وَ يُدْفَعُ إِلَيْهِ كِتَابُهُ فَيَرَى فِيهِ طَاعَاتٍ كَثِيرَةً فَيَقُولُ إِلَهِي مَا هَذَا كِتَابِي فَإِنِّي مَا عَمِلْتُ هَذِهِ الطَّاعَاتِ فَيَقُولُ إِنَّ فُلَاناً اغْتَابَكَ فَدُفِعَتْ حَسَنَاتُهُ إِلَيْكَ. روز قيامت فردى را مى آورند و او را در پيشگاه خدا نگه مى دارند و كارنامه اش را به او مى دهند، اما حسنات خود را در آن نمى بيند. عرض مى كند: الهى! اين كارنامه من نيست! زيرا من در آن طاعات خود را نمى بينم! به او گفته مى شود: پروردگار تو نه خطا مى كند و نه فراموش. عمل تو به سبب غيبت كردن از مردم بر باد رفت. سپس مرد ديگرى را مى آورند و كارنامه اش را به او مى دهند. در آن طاعت بسيارى را مشاهده مى كند. عرض مى كند: الهى! اين كارنامه من نيست! زيرا من اين طاعات را بجا نياورده ام! گفته مى شود: فلانى از تو غيبت كرد و من حسنات او را به تو دادم. جامع الأخبار(شعیری) ص 147
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله: مَن عامَلَ النّاسَ فَلَم يَظلِمهُم وَحَدَّثَهُم فَلَم يَكذِبهُم وَ وَعَدَهُم فَلَم يَخلِفهُم فَهُوَ مِمَّن كَمُلَت مُرُوءتُهُ وَ ظَهَرَت عَدالَـتُهُ وَ وَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَحَرُمَت غيبَتُهُ؛ هر كس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نكند، دروغ نگويد و خلف وعده ننمايد، جوانمرديش كامل، عدالتش آشكار، برادرى با او واجب و غيبتش حرام است. تحف العقول ص 57 - خصال ص 208، ح 28
⭐⭐⭐
پيامبر صلى الله عليه و آله اَلذَّنبُ شومٌ عَلى غَيرِ فاعِلِهِ اِن عَيَّرَهُ ابتُلِىَ بِهِ وَ اِن اَغتابَهُ أَثِمَ وَ اِن رَضىَ بِهِ شارَكَهُ؛ گناه براى غير گناهكار نيز شوم است، اگر گنهكار را سرزنش كند به آن مبتلا مى شود، اگر از او غيبت كند گنهكار شود و اگر به گناه او راضى باشد، شريك وى است. نهج الفصاحه ص 493 ، ح 1623
⭐⭐⭐
حدیث درباره پشت سر دیگران حرف زدن
امام صادق عليه السلام قالَ لُقمانُ لاِبنِهِ: وَ لِلحاسِدِ ثَلاثُ عَلاماتٍ: يَغتابُ إِذا غابَ وَ يَتَمَلَّقُ إِذا شَهِدَ وَ يَشمَتُ بِالمُصيبَةِ؛ لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غيبت مى كند، روبه رو تملّق مى گويد و از گرفتارى ديگران شاد مى شود. خصال ص 121 ، ح 113
⭐⭐⭐
امام على عليه السلام اَدَّبْتُ نَفْسى فَما وَجَدْتُ لَها بِغَيرِ تَقْوَى الاْلهِ مِنْ اَدَبِ فى كُلِّ حالاتِها وَ اِن قَصُرَتْ اَفْضَلَ مِنْ صَمْتِها عَنِ الْكَذِبِ وَ غيبَةِ النّاسِ اَن غيبَتَهُم حَرَّمَها ذُوالْجَلالِ فِى الْكُتُبِ اِن كانَ مِن فِضَّةٍ كَلامُكِ يا نَفْسُ فَاِنَّ السُّكوتَ مِن ذَهَبِ؛ به ادب و تربيت نفس خود پرداختم و براى آن ادبى بهتر از تقواى الهى در تمام حالاتش نيافتم و اگر از پس اين امر برنيامد براى آن چيزى بهتر از دم فروبستن از دروغ نيافتم و از غيبت مردمان، همانا غيبت آنان را خداوند با عظمت در كتابها حرام كرده است اى نفس، اگر سخن تو نقره است، سكوت طلاست دیوان امیرالمومنین ص 69
⭐⭐⭐
حدیث در مورد پشت سر مرده حرف زدن
پيامبر صلى الله عليه و آله: مَنْ تَطَوَّلَ عَلَى أَخِيهِ فِي غِيبَةٍ سَمِعَهَا فِيهِ فِي مَجْلِسٍ فَرَدَّهَا عَنْهُ رَدَّ اللَّهُ عَنْهُ أَلْفَ بَابٍ مِنَ الشَّرِّ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَة هر که در مجلسی بشنود که از برادرش غیبت می شود و آن غیبت را از او دفع کند خداوند هزار باب بدی را در دنیا و آخرت از او دفع می کند. من لا یحضره الفقیه ج4، ص 15
⭐⭐⭐
همچنین بخوانید: جملات انگیزشی برای دوست داشتن خود
در پایان میتوان گفت که عاقبت پشت سر حرف زدن چیزی جز رسوایی، از دست دادن احترام و دوری از حقیقت نیست. مرور شعر مولانا در مورد پشت سر حرف زدن و اشعار دیگر بزرگان، ما را به این آگاهی میرساند که سکوت و حفظ حرمت دیگران، بسیار ارزشمندتر از زبانگشودن به بدگویی است. همانطور که حکیمان گفتهاند، زبان میتواند هم وسیله ساختن باشد و هم ویرانگر، و انتخاب با خود ماست.
بنابراین، اگر به دنبال روابطی سالم و جامعهای آرام هستیم، باید از امروز بیاموزیم که به جای تکرار سخنان بیاساس، در مسیر همدلی و احترام گام برداریم. سخنان بزرگان درباره پشت سر حرف زدن همچون پندهای اخلاقی به ما یادآوری میکند که ارزش انسان در حفظ آبروی دیگران است. پس بیاییم با تکیه بر این آموزهها، بهجای دامنزدن به غیبت و بدگویی، فرهنگ محبت و نیکگویی را در زندگی روزمرهمان نهادینه کنیم.
نظر شما درباره این مطلب چیست؟





پشت سر گویی، ریشه ی بسیاری از اختلاف ها و دعواها و قهر ها و پراکندگی هاست.